ايران رويايي

درباره وبلاگ

رویایی ترین کشور جهان به نظر من ایران می باشد که هر خارجی رویای امدن به ایران را دارد

موضوعات
كرمان (540) گیلان (305) اذربایجان شرقی (185) تاريخ ايران پيش از اسلام (165) خراسان رضوی (158) بوشهر (133) اصفهان (120) استان تهران (115) سيستان وبلوچستان (83) فارس (72) زنجان (65) مشهد مقدس (63) استان ایلام (62) مازندران (61) سمنان (60) گلستان (58) استان خوزستان (55) همدان (46) اذربايجان غربي (46) کرمانشاه (42) قم (40) استان چهارمحال و بختياري (39) اذربايجان شرقي (37) ماسوله (36) استان یزد (36) قزوين (33) هرمزگان (26) خراسان شمالی (26) مساجد اصفهان (24) سیستان (زابل) (22) خراسان جنوبی (21) گناباد (21) گيلان (21) چابهار (20) ايلام (19) استان البرز (18) زاهدان (18) نیشابور (18) سبزوار (17) كردستان (17) اردبيل (17) مركزي (17) اذربایجان غربی (16) خراسان رضوي (16) خراسان رضوي (16) تربت جام (13) عکسهای دیدنی (12) شکار لحظه ها عکس دیدنی (9) جاذبه های گردشگری استان خراسان رضوی (9) لرستان (9) کیش (8) گالري ايران (7) خراسان شمالي (6) دنیای حیوانات (6) مشاهیر کرمانشاه (6) گالري عكس اختصاصي ايران رويايي (6) عكس هاي ديدني از ايران قديم (4) نوشته هاي جالب و خواندني (4) سلامت (3) دانشگاه سیستان و بلوچستان (3) گالري عكس همدان (3) گالری ایران (2) 1 (2) اس ام اس فلسفی (2) IRAN (2) تهران (1) كرمانشاه (1) دانشگاه سيستان و بلوچستان (1) خاطرات در جاده هاي كشور (1) عكس هاي ديدني (0) دانشگاه من (0) بدون موضوع (160)

ايران رويايي

امار نظرسنجي

چهارشنبه 1390/10/7 12:48 صبح

 

گزينه انتخابي مشخصات زمان نظردهي آيپي  
خوب بايد بيشتر كار بشه [] ٤/٩/٩٠ - ۱٠:٥۳ 92.42.55.119
خوب بايد بيشتر كار بشه http://tamaddone_eslami.tebyan.net/default.aspx [] ٧/٩/٩٠ - ۱٩:٤٧ 2.144.223.231
تعطيلش كن يك كسي [] ٩/٩/٩٠ - ۱٠:۱٦ 93.110.25.249
خوب بايد بيشتر كار بشه http://tamaddone_eslami.tebyan.net/default.aspx [] ۱٠/٩/٩٠ - ٠٩:۳٠ 2.144.217.84
خوب بايد بيشتر كار بشه http://tamaddone_eslami.tebyan.net/default.aspx [] ۱٠/٩/٩٠ - ٠٩:۳٠ 2.144.217.84
عاليه [] ۱٠/٩/٩٠ - ۱۳:٠٥ 91.98.23.216
تعطيلش كن م ر [] ۱۱/٩/٩٠ - ۱٢:٢٤ 2.187.121.55
تعطيلش كن 1 [] ۱۱/٩/٩٠ - ۱٩:٤۸ 2.180.43.12
خوب بايد بيشتر كار بشه [] ۱۳/٩/٩٠ - ۱٢:۱٩ 91.98.1.59
عاليه [] ۱٦/٩/٩٠ - ٠۸:۱٤ 188.245.148.15
تعطيلش كن [] ۱٧/٩/٩٠ - ۱٦:٥٥ 91.98.166.186
عاليه [] ٢٠/٩/٩٠ - ۱۱:۳٩ 89.211.204.99
تعطيلش كن [] ٢۱/٩/٩٠ - ۱۳:٢۱ 91.98.218.210
عاليه ياسر قاسم ابادي [] ٢٢/٩/٩٠ - ۱٥:٤٩ 109.109.47.99
عاليه ياسر قاسم ابادي [] ٢٢/٩/٩٠ - ۱٥:٥٠ 109.109.47.99
عاليه جهانگرد [] ٢٤/٩/٩٠ - ۱٠:٥۳ 89.144.137.2
عاليه شيمي [] ٢٤/٩/٩٠ - ۱۱:۳۱ 89.144.137.2
عاليه داود [] ٢٤/٩/٩٠ - ۱۱:۳٦ 89.144.137.2
خوب بايد بيشتر كار بشه [] ٢٥/٩/٩٠ - ۱٠:٠٠ 31.59.93.106
تعطيلش كن باران [] ٢٦/٩/٩٠ - ۱۳:۱۸ 188.245.134.11
عاليه محمد [] ٢٦/٩/٩٠ - ٢۳:٢٦ 46.100.178.232
عاليه رضا [] ٢٧/٩/٩٠ - ۱۱:٤٦ 92.42.55.172
تعطيلش كن [] ٢٩/٩/٩٠ - ۱۱:٤٧ 91.98.171.233
متوسط [] ۱/۱٠/٩٠ - ۱٤:٢٠ 217.11.22.21
تعطيلش كن حسين [] ٢/۱٠/٩٠ - ۱۳:٢٧ 2.180.51.97
عاليه vahid [] ٢/۱٠/٩٠ - ٢۱:۳٢ 2.178.179.32
بد چ [] ۳/۱٠/٩٠ - ٠٧:٢٤ 2.178.246.219
متوسط زهرااژدرنيا [] ٤/۱٠/٩٠ - ۱٥:۳٧ 79.127.47.147
عاليه bijan [] ٥/۱٠/٩٠ - ٠٤:٥٢ 89.242.190.130
خوب بايد بيشتر كار بشه mahtab [] ٥/۱٠/٩٠ - ۱۳:۳٤ 130.255.199.95
خوب بايد بيشتر كار بشه [] ٦/۱٠/٩٠ - ٠۱:٥٥ 188.159.33.12
خوب بايد بيشتر كار بشه ابراهيم هاشمي [] ٦/۱٠/٩٠ - ٠٤:٢٩ 2.181.99.74
 
 

(0) نظر

آشنايي با استان سيستان و بلوچستان

شنبه 1390/8/14 12:19 صبح

سفر > ايرانگردي  - همشهري آنلاين:
استان سيستان و بلوچستان با وسعتي حدود صد و هشتاد و هفت هزار و پانصدو دو كيلومتر مربع، در جنوب شرقي ايران واقع شده است.

استان سيستان و بلوچستان

اين استان پهناور در سمت شرق با كشور پاكستان نهصد كيلومتر و با كشور افغانستان سيصد كيلومتر مرز مشترك دارد؛ در قسمت جنوب با درياي عمان به طول تقريبي دويست و هفتاد كيلومتر مرز آبي دارد و از قسمت شمال و شمال غرب با استان خراسان به طول صد و نود كيلومتر و در قسمت غرب با استان كرمان به طول پانصد و هشتاد كيلومتر و با استان هرمزگان به طول صد و شصت و پنج كيلومتر همجوار است.

استان سيستان و بلوچستان به لحاظ وسعت از بزرگترين استان‌هاي كشور است و پس از استان خراسان در رتبه دوم قرار دارد. اين استان از دو ناحيه سيستان و بلوچستان تشكيل يافته است كه از لحاظ طبيعي با يكديگر كاملاً متفاوتند.

ناحيه سيستان هشت هزار و صد و هفده كيلومتر مربع، در قسمت شمالي اين استان قرار دارد و حوزه مسطح و مسدودي است كه از آبرفت‌هاي دلتاي قديمي و فعلي رود هيرمند تشكيل شده است. [آشنايي با رودخانه‌هاي ايران]

ناحيه بلوچستان به مساحت صدو هفتاد و نه هزار و سي‌صد و هشتاد و پنج كيلومتر مربع منطقه وسيع كوهستاني است كه حد شمالي آن كوير لوت و حد جنوبي آن درياي عمان است.

مرزهاي طولاني آبي و خشكي استان با كشورهاي افغانستان، پاكستان و كشورهاي حوزه خليج فارس، موقعيت ويژه‌اي را به آن بخشيده و سبب ايجاد شرايطي خاص شده است. چندگانگي و تنوع مذهبي، گويش‌هاي مختلف و نمود تعلقات قومي و قبيله‌اي از ديگر ويژگي‌هاي اجتماعي اين استان است. بر اساس آخرين تقسيمات كشوري استان سيستان و بلوچستان سال هزار و سيصد و هفتاد و پنج داراي هفت شهرستان، بيست و نه بخش، شانزده شهر، نود و دو دهستان و شش هزار و سي و هشت آبادي داراي سكنه بوده است. شهرستان‌هاي آن عبارتند از: ايرانشهر، چابهار، خاش، زابل، زاهدان، سراوان و نيك شهر.

جغرافياي طبيعي و اقليم استان

در مطالعات زمين‌شناسي منطقه شرق ايران را معمولاً به عنوان يك واحد مستقل بررسي مي‌كنند. اين منطقه در اواخر دوران سوم زمين‌شناسي در اثر جنبش‌هاي كوه‌زايي از دريا جدا شده و در آن ابتدا رسوبات آهكي از نوع دريايي و سپس رسوباتي با مواد نسبتاً درشت و نرم‌روي هم انباشته شده است. قسمت جنوبي استان (مكران) يكي از مناطق در حال فرونشستن تدريجي است و دليل آن نيز ضخامت زياد رسوبات رس ماسه‌اي دوران سوم است كه عمق آن به بيش از يك كيلومتر مي‌رسد. بر همين اساس پوسته اقيانوس هند با شيب بسيار تندي در زير اين منطقه به داخل زمين فرو مي‌رود كه يكي از علت‌هاي بوجود آمدن گل فشان‌ها و چشمه‌هاي آب معدني فراوان در اين منطقه است.

ارتفاعات استان سيستان و بلوچستان به دوران سوم و دوم زمين‌شناسي تعلق دارد و سنگ‌هاي آن اغلب آهكي و گچي است. به عقيده زمين‌شناسان، بعضي كوه‌هاي اين استان (مانند آتشفشان تفتان) به اواخر دوران سوم و اوايل دوران چهارم تعلق دارند. ارتفاعات سيستان و بلوچستان،‌ جزو رشته‌ كوه‌هاي مركزي ايران و شامل ناهمواري‌هاي شرق چاله‌ لوت و ارتفاعات ديواره شرقي و جنوبي چاله جازموريان است. اين ارتفاعات در همه جا پيوسته نيستند، به طوري كه حوضه‌هاي پستي در فواصل اين ارتفاعات پديد آمده‌اند. پهناي كوهستان‌ها از شمال به جنوب افزايش مي‌يابد و در فاصله ايرانشهر- كوهك به بيشترين حد خود مي‌رسد. اين ناهمواري‌ها مشتمل بر كوه‌هاي سيستان و كوه‌هاي بلوچستان است.

منطقه سيستان و بلوچستان با توجه به موقعيت جغرافيايي، از يك طرف تحت تأثير جريان‌هاي جوي متعدد مانند: جريان بادي شبه قاره هند و به تبع آن باران‌هاي موسمي اقيانوس هند است و از طرف ديگر تحت تأثير فشار زياد عرض‌هاي متوسط قرار دارد كه گرماي شديد مهم‌ترين پديده‌ مشهود اقليمي آن است. در وضعيت هواشناسي اين منطقه بادهاي شديد موسمي، طوفان شن، رگبارهاي سيل‌آسا، رطوبت زياد  و مه صبحگاهي پديده‌اي قابل توجه است. اين استان تابستان‌هاي گرم و طولاني و زمستان‌هاي كوتاه دارد.

از آنجا كه حداقل دما ندرتاً به صفر درجه سانتي‌گراد مي‌رسد، رويش گياه در اراضي آبي تقريباً در تمام طول سال ادامه دارد. عمده بارندگي در زمستان صورت مي‌گيرد. اين ناحيه دو فصل متمايز زمستان با درجه حرارت معتدل و خنك در ماه‌هاي آذر، دي و بهمن و تابستان گرم در بقيه فصل‌هاي سال دارد. در تمام شهرهاي استان حداكثر دماي سالانه، بالاي چهل درجه سانتي‌گراد گزارش شده است. اين مقدار در ماه تير، در ايرانشهر به پنجاه و يك درجه بالاي صفر مي‌رسد. كم‌ترين حد دماي استان در ماه‌هاي آذر و دي ثبت شده است. ميانگين حداقل دماي سردترين ماه سال بين حدود دوازده تا سيزده درجه سانتي‌گراد متغير است. سردترين شهر استان، زاهدان و گرم‌ترين شهر آن ايرانشهر است.

اختلاف و نوسان دماي بين زمستان و تابستان و حتي در يك شبانه‌روز بسيار بالا است، ولي حداقل مطلق دما به ندرت به صفر درجه مي‌رسد نواحي ساحلي درياي عمان به علت رطوبت ناشي از مجاورت با دريا، تا حدودي از اين امر مستثني است و آب و هواي گرم آن با رطوبت بيشتري همراه است. به علت بالا بودن متوسط دما و وزش بادهاي موسمي، ميزان تبخير در اين استان زياد است و به طور متوسط چهار ميلي‌متر در روز گزارش شده است. بارندگي عمدتاً در ماه‌هاي زمستان صورت مي‌گيرد. به طور متوسط در هفت ماه از سال در اين ناحيه اثري از باران مشاهده نمي‌شود. ميزان بارندگي از طرف شرق به غرب استان افزايش مي‌يابد.

متوسط ساليانه بارندگي آن حدود هفتاد ميلي‌متر و بسيار نامنظم است. بيشترين نزولات جوي، در شهرستان‌هاي خاش و زاهدان و متوسط سالانه آن صدو بيست ميلي‌متر است. كمترين مقدار بارندگي در شهرستان زابل روي مي‌دهد و متوسط سالانه آن پنجاه و يك ميلي‌متر است ميزان متوسط رطوبت نسبي در سواحل درياي عمان، حدود هفتاد تا هشتاد درصد در دي ماه است. در تابستان مقدار رطوبت نسبي كاهش مي‌يابد، ولي كرانه‌هاي غربي بلوچستان به علت نزديكي به اقيانوس هند در تابستان نيز رطوبت نسبتاً بالايي دارد.

دشت لوت

تاريخچه باستاني سيستان

سيستان امروزي قسمت شمالي استان را دربرمي‌گيرد. در اوستا، سيستان يازدهمين سرزميني است كه «اهورامزدا» آفريده است. همچنين زادگاه رستم دستان قهرمان حماسي شاهنامه است. مورخين بناي سيستان را به گرشاسب- يكي از نوادگان كيومرث- نسبت داده‌اند. اين ناحيه به دلايل موقعيت خاص استراتژيكي و جغرافيايي در تمام دوره‌هاي تاريخي از اهميت ويژه‌اي برخوردار بوده است. سيستان در زمان هخامنشيان، منطقه‌اي آباد بود. اين امر در كتيبه‌هاي بيستون و تخت جمشيد كه سيستان را يكي از ممالك شرقي داريوش ذكر كرده‌اند، منعكس شده است.

نام سيستان، از نام اقوام آريايي «سكا» اخذ شده است. سكاها در حدود سال صد و بيست و هشت پيش از ميلاد، سيستان را به تصرف خود در آورده و در پهنه آن استقرار يافته‌اند. نام قديمي سيستان «زرنگا» يا «زرنگ» بود. پس از مهاجرت «سكاها» به طرف جنوب، در زمان فرهاد دوم اشكاني گروهي از آ‌نان در زرنگ مستقر شدند. از اين زمان به بعد زرنگ، به  نام آنان سكستان نام گرفت. شهر زرنگ فعلاً جزء‌ افغانستان است و در محل آن روستاي كوچكي به نام «نادعلي» قرار دارد. در نزديكي آن روستا، تل بزرگي است و بر فراز آن تل، هنوز آثار خرابه‌هاي ارك زرنگ و قلعه و باروي آن ديده مي‌شود. لفظ زرنگ، قديمي‌‌ترين نام سيستان و زاولستان است كه در كتيبه داريوش، زرنگا آمده است.

به عقيده محققين  «زرنگ» و «زريه» كه در زبان اوستايي به نام درياست و «دريه» در لغت هخامنشي و «زريا» در پهلوي و «دريا» به زبان امروزي همه يك مفهوم دارند و مراد از آنها درياي «زره» يا «هامون» است. مؤلف كتاب «حدود العالم» نيز «زرنگ» را مركز سيستان دانسته است. نيمروز، نام ديگر سيستان است و به معني جنوب است. بناي بيشتر شهرهاي سيستان را به پهلوانان اسطوره‌اي ايران چون زال، سام و رستم نسبت مي‌دهند. زماني كه سيستان به دست اردشير بابكان فتح شد، جزو متعلقات دولت ساساني به شمار مي‌آمد. در سال بيست و سه هجري قمري، مسلمانان عرب اين سرزمين را فتح كردند، ولي در اثر نافرماني مردم اين ناحيه شورش‌هاي متعددي بروز كرد. سرانجام در زمان معاويه، مردم اين خطه به اطاعت كامل اعراب درآمدند و عبدالرحمان كه فاتح سيستان بود، به حكومت آنجا منصوب شد.

اولين فرمانرواي معروف ايراني اين سرزمين بعد از اسلام «يعقوب ليث صفاري» بود كه از رودخانه سند تا شط‌العرب را تحت فرمان داشت. عمروليث- برادر وي- نتوانست اين موقعيت مهم را حفظ كند و سرانجام به دست اسماعيل ساماني در بغداد به قتل رسيد. با وجود اين، سيستان تا چندين قرن تحت سلطه امراي صفاري باقي ماند وطاهر از نوادگان عمر و تا دويست و نود و پنج هجري قمري ايالت فارس و كرمان و سيستان را تحت فرمان خود داشت و بعد از وفات او سلسله صفاري روي به ضعف گذاشت بعد از صفاريان، سامانيان، غزنويان و سلجوقيان نيز هر يك مدتي در اين سرزمين فرمان راندند. در زمان مغولان و تيموريان خرابي‌هاي زيادي در سيستان به وجود آمد كه به از بين رفتن سدها، كانال‌ها و مناطق آباد سيستان منجر شد.

در سال ششصد و ده هجري قمري، جلال‌الدين خوارزمشاه از هندوستان وارد سيستان شد و به منظور مبارزه با مغول‌ها به گرد‌آوري و تجهيز سپاه پرداخت. چنگيز‌خان، جغتاي را اعزام كرد تا ضمن تصرف هرات مانع پيوستن لشكريان تازه نفس به لشكريان جلال‌الدين شود. سرانجام سلطان جلال‌الدين از جغتاي شكست خورد و سردار مغول با بي‌رحمي هر چه تمام به قتل و غارت و ويرانگري در اين سرزمين پرداخت. در سال نهصد و چهارده هجري قمري شاه اسماعيل صفوي سيستان را تصرف كرد. پس از شاه اسماعيل- در زمان حكومت نادرشاه- اختلاف‌هاي داخلي سبب خرابي‌هاي زيادي در اين سرزمين شد.سرانجام سپاهيان ايران در هزار و هشتصد و شصت و پنج ميلادي، سيستان را از دست امراي سركش پس گرفتند و دو سال بعد اين سرزمين تحت حكومت امير منصوب دولت مركزي ايران قرار گرفت.

زاهدان

در سال‌هاي بعد نيز اين منطقه دستخوش حوادث و وقايع زيادي شد. كشمكش‌هاي افغانستان با ايران بر سر ادعاهاي آن كشور نسبت به سيستان منجر به دخالت بريتانيا به عنوان حكميت گرديد. كميسيون تشكيل شده توسط بريتانيا، سيستان را در امتداد خطي از بند سيستان بر هيرمند به طرف كوه ملك سياه در غرب گودزره، بين ايران و افغانستان تقسيم كرد. با اين كار، قسمتي كه اروپائيان عنوان «سيستان خاص» به آن داده‌اند (در مقابل «سيستان خارجي» كه به افغانستان واگذار شد) به ايران تعلق گرفت. طي دهه‌هاي اخير منطقه سيستان با توسعه زيربناها و استقرار برخي از صنايع و رشد مناسب فضاي شهري و روستايي، نسبت به گذشته آباداني فراواني يافته است.

تاريخچه باستاني بلوچستان

سرزميني كه اكنون بلوچستان نام دارد، به اسم «مكا» «مكه» مشهور بود كه يوناني‌ها آن را «گدروزيا» ناميدند. در زمان قديم در سرزمين بلوچستان باتلاق بسيار وجود داشت و «اراينا» يا «ايرينا» در زبان سانسكريت به معني باتلاق است و برخي معتقدند از تركيب اين كلمه با كلمه «مكا» كلمه‌اي پديد آمد كه به مرور زمان به «مكران»(سرزمين باتلاق‌ها) تبديل شد.

كلمه بلوچستان نيز از زماني به اين سرزمين اطلاق شد كه بلوچ‌ها در آن سكونت كردند.در فرهنگ معين درباره قوم بلوچ آمده است:«قومي ايراني، صحرانشين و دلير ساكن بلوچستان، طوايف خارجي كمتر در آن ناحيه نفوذ كرده و ايشان در برابر بيگانگان مقاومت كرده‌اند. آنان لهجه خاصي دارند كه به بلوچي معروف است در تپه‌هاي بلوچستان آثاري به دست آمده است كه تاريخ اين سرزمين را به سه هزار سال پيش از ميلاد مي‌رساند. آنچه مسلم است، كورش هنگام لشكركشي به هند، مكران را نيز تصرف كرد.

فردوسي در شاهنامه، ازگردان بلوچ سخن گفته است يكي از وقايع مهم بلوچستان، عبور اسكندر مقدوني از اين سرزمين در هنگام بازگشت از هندوستان است كه در جريان آن در اثر وجود ريگ‌هاي روان، بيابان‌هاي خشك و بي‌‌آب و سرسختي مردمان اين سرزمين‌، اكثر قواي خويش را از دست داد در زمان خلافت خليفه دوم، اين سرزمين به وسيله عرب‌ها فتح و يكي از سرداران عرب به عنوان حاكم آن منصوب شد، ولي در اثر مخالفت‌ها و جنگ‌هاي مردم بلوچستان با وي، سرانجام اين سرزمين را ترك كرد در سال سي‌صد و چهار هجري قمري سرزمين بلوچستان به وسيله ديلميان فتح گرديد.

در زمان حكومت سلجوقيان در كرمان، منطقه بلوچستان نيز توسط آنها اشغال و تابع كرمان شد بعد از حكومت نادر، بلوچستان اسماً جزو ايران بود، اما حكومت مركزي تسلط كاملي بر آن نداشت. محمدشاه قاجار ايرانشهر را تصرف كرد و پس از آن تمامي نواحي ساحلي بلوچستان به مرور زير سلطه حكومت مركزي ايران قرار گرفت.

شهر زاهدان

شهر زاهدان كه امروز مركز سيستان و بلوچستان است، سابقه چنداني ندارد. در اوايل پادشاهي فتحعلي شاه قاجار، در زاهدان چاه آبي بود كه راهزنان پس از حمله به كاروان‌ها و چپاول‌ دارايي آنان، ساعتي يا شبي را در آنجا سپري مي‌كردند.

مسجد شاه علي

پيرامون اين چاه جنگل‌هاي انبوهي از درختان تاغ و گز بود كه اكنون اثري از آن نيست. در سال هزار و سي صد و پانزده هجري قمري يكي از ساكنان آن محل كاريزي در آنجا حفر كرد و آبادي كوچكي به وجود آمد كه «دزد‌آب» نام گرفت چهار سال بعد، متخصصان بلژيكي كه در استخدام دولت ايران بودند، جهت داير كردن گمرك‌خانه به دزد‌آب آمدند.

از اين زمان، به تدريج بر وسعت و جمعيت دزدآب افزوده شد. از سال هزاروسيصد و چهارده شمسي دزدآب به زاهدان تغيير نام يافت. اولين نشانه‌هاي شهرنشيني با احداث خط آهن از كويته پاكستان به زاهدان پديدار شد و با توسعه‌هاي بعدي، زاهدان امروزي به مركز استان تبديل شد. زاهدان شهر جديد الاحداثي است كه بر سر راه كرمان به مشهد، كرمان به چابهار و نزديك مرز پاكستان و افغانستان واقع شده است.

جاذبه‌هاي ديدني

 قلعه سام  [آشنايي با قلعه‌هاي ايران]
 قلعه تيمور

 كاروانسراي رباط شورگز [آشنايي با كاروانسراهاي ايران]
 كوه ملك سياه
 كوههاي بسيستان
 رودخانه سيانجان (تلخ آب)
 دشت سيستان
 دشت لوت
 درياچه سه دريا
 مسجد شاه ‌علي [آشنايي با مساجد]
 زيارتگاه ملك سياه

شهر ايرانشهر

اين شهر در قسمت مركزي بلوچستان در فاصله سيصد و شصت و پنج كيلومتري زاهدان واقع شده است. ايرانشهر يكي از شهرهاي قديمي ايران است كه قبلاً  فهره يا فهرج ناميده مي‌شد. در «اوستا»  از اين شهر به نام «پهله» يا «پهره»  نام برده شده است. معرب اين دو كلمه فهره به معناي شهر بزرگ است كه نشان مي‌دهد اين مكان در قديم مركزيت داشته و يكي از بزرگترين شهرهاي بلوچستان و ايران بوده است.

قلعه قديمي ايرانشهر

 به همين جهت آن را همواره با پسوند شهر ذكر كرده‌اند. ايرانشهر در زمان حمله اسكندر، منطقه‌اي آباد و سرسبز بود و مورخين ايراني نوشته‌اند كه اگر آب و علف و خرماي پهرگ به داد قشون اسكندر نرسيده بود حتي كسي زنده باقي نمي‌ماند.

در زمان ناصر‌الدين شاه قاجار، والي بلوچستان به دليل آب و هواي خوب اين منطقه قلعه‌هايي در آن ايجاد كرد.

ايرانشهر با توجه به قدمت تاريخي و گسترش تدريجي به نمونه‌اي از شهر معاصر تبديل شده است.

جاذبه‌هاي ديدن

  • قلعه ايرانشهر
  • قلعه بمپور
  • قلعه سرباز
  •  كوه بزمان
  •  كوههاي بلوچستان
  • دره سرسبز
  • رودخانه بمپور [آشنايي با رودخانه هاي ايران]
  • رودخانه كارواندار
  • رودخانه رايج
  • چشمه هوديان
  • چشمه كنتي
  • چشمه پوزه باغ ‌
  • چشمه تنگ 
  • چشمه مكسان
  • چشمه تشت
  • چشمه جمشيد
  • چشمه اسپيدز
  • چشمه پاك
  • چشمه بزمان 1
  • چشمه بزمان 2
  • چشمه كتوكان
  • روستاي چانف
  • ناحيه بمپور
  • هامون جازموريان
  • منطقه حفاظت شده بزمان

شهر چابهار

چابهار جنوبي‌‌ترين شهر استان است كه در فاصله هفتصد و شصت و يك  كيلومتري زاهدان قرار دارد. اين شهر در زمان‌هاي قديم «بندر تيس» نام داشت  كه در حال حاضر خرابه‌هاي آن در نه كيلومتري چابهار امروزي به جا مانده است.

چابهار

بندر تيس در آن ايام اهميت و اعتبار فراوان داشت و يكي از مراكز مهم تجاري كرانه‌هاي درياي عمان بود.

بندر چابهار در گذشته‌هاي دور در تجارت خارجي ايران اهميت وافري داشت، ولي در قرن گذشته در اثر كم‌توجهي از رونق آن كاسته شد.

در سال‌هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي به علل مختلف از جمله شرايط جنگي، بيش از پيش مورد توجه قرار گرفت.

بندر امروزي چابهار اهميت سوق‌الجيشي دارد و در حال حاضر يكي از مناطق آزاد تجاري كشور محسوب مي‌شود.

جاذبه‌هاي ديدني

 رودخانه باهوكلات
 روستاي تيس
 منطقه حفاظت‌شده باهوكلات (گاندو)

شهر خاش

خاش امروزي در نزديكي شهر قديمي خاش قرار دارد كه تاريخ پيدايش آن به پيش از حكومت نادر مي‌رسد. اين شهر تا قبل از نادرشاه به علت ناامني و آمد و شد راهزنان و ياغيان چندان اعتبار نداشت. نادرشاه ضمن سركوب راهزنان، اين منطقه را امن كرد و «ميرباي‌خان»‌ را به حكومت آنجا فرستاد. ميرباي‌خان در ميان آبادي قلعه‌اي ساخت و در عمران و آباداني خاش كوشش‌ها كرد.

پس از كشته شدن نادرشاه، انگليسي‌ها موقع را مغتنم شمرده و به منطقه خاش وارد شدند و بناهايي در آنجا ايجاد كردند. در همين زمان سردار «ايدوخان» رئيس «طايفه ريگي»‌ بر آنجا تسلط پيدا كرد و قلعه‌هاي ديگري به نام‌هاي حيدرآباد و ناصري بنا كرد. بدين ترتيب خاش رو به ‌توسعه و‌ آباداني گذاشت و از شكل يك روستا خارج شد و آرام آرام سيماي شهري  به خود گرفت.

جاذبه‌هاي ديدني

 برج لار
 قله تفتان
 قله چهل تن
 چشمه اسكل آباد
 چشمه جم چين
 قنات كوكلو
 چشمه آمني
 چشمه دوشينگ
 چشمه برآب
 چشمه تفتان
 چشمه برآبك
 چشمه زنگ
 چشمه مرغاب
 چشمه ترشاب
 چشمه گنج امين
 هامون گابي
 درياچه والان

شهر زابل

اين شهرستان در قديم سيستان و نيمروز خوانده  مي‌شد. محلي كه امروزه زابل ناميده مي‌شود، پيش از اين زمين‌هايي با تپه‌هايي از ماسه‌هاي روان و رسوبات  دريايي بود كه قسمتي از آن در مسير رودخانه قرار داشت. 

قلعه ساساني كوه خواجه

با كم شدن آب رودخانه بر وسعت خشكي‌هاي اطراف آن افزوده شد و با اتصال اين منطقه به روستاي حسين‌آباد، آبادي بزرگي تشكيل گرديد.بعدها تأسيس پادگان نظامي بر اهميت آن افزود در سال هزار و سيصد و چهارده شمسي بر طبق تصويب هيأت وزيران، آن آبادي را زابل ناميدند و در سال هزار و سيصد و شانزده شمسي به مركز سيستان تبديل شد.

از ارتفاعات مهم اين شهرستان كوه خواجه يا رستم است كه در غرب قرار دارد. در برابر اين كوه تصويري از رستم پهلوان كه گرزي دو سر در دست دارد نقش بسته است.

در دامنه‌هاي جنوبي آن نيز ويرانه بناهاي منسوب به دوره اشكانيان به جا مانده كه در زمان خود بسيار با شكوه بوده است. زابل امروزي شهري نسبتاً‌ توسعه يافته و مجهز به انواع خدمات مورد نياز جامعه شهري است.

جاذبه‌هاي ديدني

 ميل قاسم‌آباد
 شهر سوخته
 شهر باستاني زرنج
 زاهدان كهنه
 تپه غلامان
 آتشكده كركوي
 رودخانه هيرمند و چاه نيمه
 قلعه ساساني كوه خواجه
 منطقه حفاظت‌شده هامون

شهر سراوان

سراوان شرقي‌ترين شهر استان سيستان و بلوچستان  است كه با مركز استان سيصد و پنجاه و دو كيلومتر فاصله دارد. بسياري از روستاهاي اطراف سراوان خاك رس مرغوبي دارد كه با بهره‌برداري از آن، كوزه‌گري و سفال‌سازي  بويژه در ناحيه گليپورگان رونق يافته است آثار به دست آمده در سراوان نشان مي‌دهد كه اين شهرستان سابقه تاريخي و تمدن بسيار كهني دارد. قبل از سال هزار و سيصد و پنج شمسي نام اين محل «شستون»  بود كه به ‌تدريج بر وسعت آن افزوده شد و به سراوان  معروف گرديد.

جاذبه‌هاي ديدني

 كوه سليمان
 رودخانه ماشكل (ماكشيد)
 هامون ماشكل
 قلعه جاني (كوشان قديم)

شهر نيك‌شهر

شهرستان نيك‌شهر كه در سالهاي اخير به شهرستان مستقلي تبديل شده، قبلاً در محدوده شهرستان ايرانشهر قرار داشت. نيك‌شهر موقعيت طبيعي و جغرافيايي جالب توجهي دارد و مركبات آن بسيار مشهور است. پيشينه تاريخي نيك شهر با تاريخ ايرانشهر پيوند خورده است.قلعه قديمي چهل دختر از آثار تاريخي مهم نيك‌شهر است.از مراكز ديدني و باستاني شهر مي توان به قلعه چهل دختران، رودخانه كاجو، رودخانه‌كهير و روستاي بوگ اشاره كرد.

(0) نظر
X