ايران رويايي

درباره وبلاگ

رویایی ترین کشور جهان به نظر من ایران می باشد که هر خارجی رویای امدن به ایران را دارد

موضوعات
كرمان (540) گیلان (305) اذربایجان شرقی (185) تاريخ ايران پيش از اسلام (165) خراسان رضوی (158) بوشهر (133) اصفهان (120) استان تهران (115) سيستان وبلوچستان (83) فارس (72) زنجان (65) مشهد مقدس (63) استان ایلام (62) مازندران (61) سمنان (60) گلستان (58) استان خوزستان (55) همدان (46) اذربايجان غربي (46) کرمانشاه (42) قم (40) استان چهارمحال و بختياري (39) اذربايجان شرقي (37) ماسوله (36) استان یزد (36) قزوين (33) هرمزگان (26) خراسان شمالی (26) مساجد اصفهان (24) سیستان (زابل) (22) خراسان جنوبی (21) گناباد (21) گيلان (21) چابهار (20) ايلام (19) استان البرز (18) زاهدان (18) نیشابور (18) سبزوار (17) كردستان (17) اردبيل (17) مركزي (17) اذربایجان غربی (16) خراسان رضوي (16) خراسان رضوي (16) تربت جام (13) عکسهای دیدنی (12) شکار لحظه ها عکس دیدنی (9) جاذبه های گردشگری استان خراسان رضوی (9) لرستان (9) کیش (8) گالري ايران (7) خراسان شمالي (6) دنیای حیوانات (6) مشاهیر کرمانشاه (6) گالري عكس اختصاصي ايران رويايي (6) عكس هاي ديدني از ايران قديم (4) نوشته هاي جالب و خواندني (4) سلامت (3) دانشگاه سیستان و بلوچستان (3) گالري عكس همدان (3) گالری ایران (2) 1 (2) اس ام اس فلسفی (2) IRAN (2) تهران (1) كرمانشاه (1) دانشگاه سيستان و بلوچستان (1) خاطرات در جاده هاي كشور (1) عكس هاي ديدني (0) دانشگاه من (0) بدون موضوع (160)

ايران رويايي

موزه مردم شناسي تربت جام

چهارشنبه 1390/8/25 1:27 صبح

 

موزه مردم شناسي تربت جام
 
آدرس : تربت جام - رباط تاريخي جام
ساعت بازديد : 8 الي 17
ايام تعطيل: شنبه و ايام عذاداري
تلفن : 2221633-0528
 
رباط جم
رباط جام بنائي چهار ايواني است كه در بخش جنوبي خيابانكوثري شهر تربت جام قرار دارد. امروزه ورودي بنا در شمال آن واقع شده فضاي وروديرباط به هشتي وسيعي منتهي مي شود و ايوانهاي شمالي و جنوبي آن به فضاي مكملي مي رسدكه به ياري پايه هاي آجري به چشمه طاقها تبديل شده اند.نماي بيروني آن داراي ديواراصلي و سه برج است. فضاي داخلي رباط شامل ايوانچه هايي است كه به حجره اي منتهي ميشوند.از بخشهاي مهم اين اثر فضاي شاه نشين آن است كه ر بخش فوقاني هشتي ورودي غربيبا پوشش گنبد عرق چين و تزئينات كاربندي احداث شده است.با عنايت به سبك معماري ميتوان آن را به دوران تيموري منتسب كرد.
موزه مردم شناسي تربت جام در قسمت شمال غربي رباط در خردادماه 1386 به همت كارشناسان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري خراسان رضوي طراحي و اجرا گرديده است.

 
نوازندگان سنتي
موسيقي نواحي از دير باز در منطقه تربت جامرواج داشته و ساز دوتار چنان در زندگي غالب مردم حضور يافته كه در رنجها و شاديهاهم دل و هم دردآنان گشته است و يكي از برجسته ترين نمادهاي فرهنگي مردم آن ناحيهشده از مقام هاي رايج در موسيقي تربت جام مي توان به مقام هاي الله مدد، نوائيشترخجو و كبك زري اشاره كرد.

 
كشاورزي

شهرستان تربت جام به سبب داشتن دشتهاي حاصلخيز و سفرهاي غني آب در زيرزمين از كشاورزي قابل توجهي برخوردار است. مهمترين محصول تربت جام خربزه است كه شهرتي به سزا دارد از جمله ديگر محصولات منطقه مي توان از چغندر،پنبه، گندم و جو و صيفي جات نام برد.در اين غرفه علاوه برفرآورده هاي كشاورزي ،ابزر سنتي كشاورزي نظير طوقاج،منگال، دست خوي، بيل ، خيش ،چپر، بيل چغندر كني و غربيل نيز به نمايش در آمده اند.

 
كارگاه ساخت و ساز و نمايش سازه هاي منطقه
در اين غرفه كارگاه ساخت سازه هاي سنتي منطقهبازسازي شده است.هنرمندان ساز ساز علاوه بر ساخت دو تار و گاها ً سه تار يا سازههاي كوبه اي نظير دهل،دايره و سرنا به ساخت ابزار چوبي كوچك نظير ماكو،دسته چوبيابزار ،مازولاق و ... سرگرم مي شدند. ابزار كار آنان عبارتند از: تيشه،اسكنه،رنده،مغار،تبر،سئهان،اره و چكش. همچنين در غرفه اي ديگر سازهاي منطقه اعم ازدو تار و سه تار ،دف ، دايره، تنبك، سرنا به نمايش در آمدهاند.

 

 

 

گليم بافي

در شهرستان تربت جام گليم بافان عموماً بر رويدارهاي افقي به كار بافتن مي پردازند.نقوش اين بافته ها ساده و ابتدايي است كه ازبن مايه هاي هندسي و گياهي و حيواني سرچشمه مي گيرند. ابزار كار آنان قيچي دفتين وشانه و پشم يا كرك است. اين بافته ها اغلب در روستاها و به همت زنان روستايي توليدمي شوند.

 

 
قالي و قاليچه
قالي بافي يكي از صنايع بافندگي شهرستان تربتجام است كه اكنون مركز توليد قاليچه هاي اصيل مي باشد، قاليچه ها و قالي هاي تربتياز نوع بافت يك پود هستند و گره هاي آن از نوع فارسي است. همچنين از موي بز دركناره پيچ فرش ها استفاده مي كنند و داراي چله اي پشمي اند.مهمترين مشخصه ي قاليچههاي تربتي امتزاج طرح ها و نقوش افغاني با نقوش عشايري است. از نقش هاي مهم قالي درتربت مي توان به نقوش بازوبندي، قاب آئينه، سه قاب، چشمه گلي و طرح جانمازي اشارهكرد. در تربت قالي بر روي دارهاي زميني و ديواري بافته مي شود و الياف پشم و نخ هايپنبه اي عمده ترين مواد بكار رفته در ساختمان اين زير اندازها ميباشند.

 

 رقص اپر
يكي از مهمترين وجوه فرهنگ عامه در تربت جاماعتقادات و باورهاي آئيني آنان است كه بخشي از آن اعتقادات در جامه ي رقص ها وحركات موزون آئيني نمود يافته اند. رقص اپر يا افر يكي از اين آئين هاست كه فحوايان با باورهاي زراعي مردم منطقه مانند كاشت و داشت و برداشت و چگونگي شكل گيريآفرينش گره خورده است. از ساير رقص ها و حركات آئيني تربتيان مي توان از چوب بازي ومراسم تمناي باران ياد كرد.

 

چادر عشاير

منطقه تربت جام با داشتن چراگاه ها و دشتهايخرم سرزميني مناسب براي گله داري به شمار مي رود.عشاير منطقه كه عمدتاً به كاردامداري مشغولند به دنبال يافتن چراگاه هاي مرغوبتر دائكماً در حال تغيير مكانزندگي هستند. از اين رو اسباب و اثاثيه ساده و سبك دارند در اين غرفه نمايي از اينزندگي بي تكلف به نمايش درآمده است.

 مطبخ سنتي
مطبخ سنتي آنچنان كه در لغت آمده است به مفهوممكاني براي پخت و پز مي باشد.در اين غرفه بخشي از يك مطبخ سنتي شامل تنور نانوايي وملزومات آن نظير انبر، روفيده، اجاقهاي هيمه سوز چراغ خوراك پزي نفتي ،ظروفگوناگون،هاون سنگي،كوزه و خمره هاي ذخيره سازي مواد غذايي به نمايش گذارده شدهاست.

 
نمد مالي

نمد مالي يكي از صنايع دستي شهرستان تربت جاممي باشد كه در ان خطه از رونقي نسبي برخوردار است مواد اوليه نمد مالي پشم گوسفنديا شتر مي باشد كه آن را از دامداران مي خرند پس از تهيه پشم آن را با كمان حلاجينمدمالان حلاجي مي كنند تا آماده كار شود.آن گاه قالب را روي زمين انداخته و پشمريز را به شكل يكنواخت روي قالب مي ريزند و سپس مقداري سر پشم روي آن ريخته و به آنآب مي افزايند تا پشم ها بهم بچسبند بعد از خشك شدن مجدداً روي آن پشم مي ريزند وشروع مي كنند به ماليدن. هر نمد نزديك به 4 تا 5 ساعت ماليده مي شود .در پايانعمليات نمد مالي نمد را در مقابل آفتاب قرار مي دهند تا خشكشود.

 
آهنگري
حرفه ي سنتي آهنگري يكي از كهن ترين حرف آدمياست كه مادر ساخت و توليد ابزار اوليه بشر به شمار مي رود. اين حرفه در تربت جام ازرونقي به سزا برخوردار بوده است و از اين رو يكي از غرفه هاي موزه را به خود اختصاصداده است. در اين غرفه نمونه هاي متنوعي از ابزار آلات آهني نظير انواع تيشه، كلنگ،بيل، زنجير، خيش، چهار شاخ، انبرها، و قيچي ها،چاقو و ... به نمايش گذارده شده است. همچنين ابزار و وسايل كار صنعتگران آهنگر اعم از انواع انبر،پتك،چكش،سندان و كورههاي قديمي در معرض ديد عموم نهاده شده است.

 
فرت بافي
فرت بافي در تمامي نقاط شهرستان تربت جام رايجبوده است.عموماً فرت بافي را زنان در فصل زمستان انجام مي دهند كه حاصل اين تلاشتوليد پارچه هاي نازك براي حوله حمام و حولهدست است. ماده اوليه فرت بافي پنبه استكه در تربت جام توليد مي شود.

 
عطاري و گياهان دارويي
از گذشته هاي دور ،عطاري ها به مثابه يداروخانه ها در ميان مردم ناحيه خراسان شهرت داشتند و بنيان طب سنتي اين سرزمين راتشكيل مي دادند.و فور گياهان دارويي متنوع در دشت ها و صحراهاي منطقه به غناي ايندانش مي افزود و گسترده ي طب گياهي را وسعت مي بخشيد. از مهم ترين گونه هاي داروييو ادويه در عطاري ها مي توان به گل گاوزبان ،اسطو خودس، سه پستان،كاكوتي و غيرهاشاره كرد. عطاري ها علاوه بر تامين نيازهاي دارويي مردم، ساير حوائج آنها را درزمينه تهيه ي انواع شربت ها، عرقيات و غيره مهيا مي نمودند. از ميان عرقيات موجوددر عطاري هاي سنتي مي توان از عرق نعنا، مرزه،شاه تر،زيره، چهل گياه و آويشن نامبرد.

 
رنگرزي سنتي
كليه الياف پنبه اي و پشمي پيش از آن كه دردستان صنعتكاران و بافندگان هنرمند بدل به بافته ايي زيبا گردند به حجره ي رنگرزرفته و با جادوي رنگرزان به هيات اليافي الوان و درخشان در مي آيند.رنگرزي نيز يكياز فنون كهني است كه سال ها پيش انسان را درساختن بافته هاي رنگين ياري داده است واز اين رو رنگرزي يكي از حجره هاي موزه را به خود اختصاص داده است. الياف خالصابتدا در پاتيل رنگ كه مملو از رنگهاي گياهي ، معدني و يا شيميايي مخلوط با آب استداخل شده و با حرارتي ملايم كه از كوره تعبيه شده در زير پاتيل نشات مي گيرد بارنگهاي همگن درآميخته و الوان مي گردند.آن گاه الياف رنگ شده را در پاتيل ثبوتريخته و با استفاده از زاج رنگ را بر تن ليف ثابت مي كنند. سپس الياف را در حوضچه يشستشو با آب مي شوند تا رنگهاي زائد جدا شوند.و در پايان الياف را به صورت كلاف بردار بست ها افكنده تا خشك شوند. در گذشته رنگرزان از رنگ هاي گياهي نظير پوستگردو،انار، زردچوبه، و زعفران استفاده مي كردهاند.

 
سفال گري

سفالگري يكي از مشاغل سنتي و صنايع دستي تربتجام است كه در گذشته از رواجي نسبي برخوردار بوده سفالگران به علت وجود آهك در خاكمنطقه ناگريز به ساختن ظروف قطور و سنگين بوده اند اين هنر به دليل مشكل فوق امروزهاز رواج افتاده است. ظروف دست ساز صنعتگران تربتي شامل خمره، كوزه، تغار، گلدان وقلك مي باشد.

 

(0) نظر

موزه مردم شناسي كلات نادري

چهارشنبه 1390/8/25 1:22 صبح

 

موزه مردم شناسي كلات نادري
 
آدرس : كلات نادري – واقع در عمارت خورشيد
ساعت بازديد : 8 الي 17
ايام تعطيل : 2شنبه و ايام عذاداري
تلفن : 2722239-0512
 

موزه مردم شناسي كلات با وسعتي حدود 270 متر مربع بخشي از طبقه تحتاني عمارت تاريخي خورشيد را به خود اختصاص داده است.شهرستان كلات در 140 كيلومتري مشهد واقع گرديده و عمارت خورشيد بنايي از دوره افشاريه مي باشد. عمليات ساخت و تجهيز غرفه هاي اين مكان از ابتداي سال 1384 ش از محل اعتبارات سفر رياست جمهوري به خراسان رضوي آغاز و در نوزدهم مهر ماه 1385 ش با حضور مسئولان كشوري، استاني ، محلي و مردم فرهنگ دوست كلات به طور رسمي افتتاح گرديد. غرفه هاي اين موزه نمايشگر الگوهايي از نحوه زندگي، مشاغل و حرفه ها،طبيعت و مواهب آن،صنايع دستي و بومي و پوشش مردم مناطق مختلف اين ناحيه است كه به شيوه اي كارشناسانه با بهره گيري از فضا آرايي متناسب و با در نظر گرفتن فضاي زيستي ساكنان آن طراحي شده است.

غرفه زندگي عشايري

شهرستان كلات به لحاظ وجود اقوام وآداب و رسوم مختلف از متنوع ترين مناطق كشور به شمار مي آيد كه زندگي و معيشت آنهامبتني بر دامداري و كشاورزي مي باشد و ساختار اجتماعي آنها نيز با يكديگر متفاوتاست . غرفه زندگي عشاير در اين موزه نمادي است براي نشان دادن بخشي از جلوه هايفرهنگي اين گروه كه در سخت ترين شرايط محيطي و جغرافيايي با تلاش و پشتكار خودمبادرت به توليد و عرضه محصولاتي مي كنند تا فراورده هاي آن براي فروش به ساير نقاطعرضه گردد. بنابراين گروههاي عشايري به دام ،مرتع و محيط وابسته مي باشند كه ايندلبستگي در آداب و رسوم ،ادبيات و فرهنگ شفاهي و موسيقي مقامي و آئيني نيز نهفتهاست. همچنين سر پناه خانواده هاي عشاير همان سياه چادر است.

 غرفه فنون بافته ها

بافته هاي سنتي كلات از جمله صنايع دستي و بوميجذاب و ماندگار اين ناحيه است كه كارگاه هاي سنتي و كوچك آن در بيشتر خانه هايمناطق روستايي ديده مي شود. از ميان اين بافته ها مي توان به مهمترين آنها از جملهابريشم بافي، نوار بافي( بخش زاوين و لائين نو) سوزن دوزي و جوراب بافي، جاجيم وپلاس اشاره نمود، علاوه برآن قالي و قاليچه هايي كه در اين ناحيه بافته مي شوندداراي طرحهاي زيباي تركمني مي باشند. شايان ذكر است زنان كلات بدون نقشه و الگوي ازپيش طراحي شده با الهام از طبيعت پيرامون و با ذهن خلاق، دست به ايجاد آثاري هنري وبديع مي زنند كه به لحاظ تركيب بندي رنگ از هر اثر هنري چشم نواز و زيباتراست.

 غرفه نمايش آداب و رسوم ازدواج

مراسم عروسي و آداب و رسوم آن در منطقه كلات، هم اكنون نيز در ميان اقوام و طوائف مختلف همچنان ارزش خود را حفظ نموده است، زيرا با شيوه و سبكهايي به اجرا در مي آيد كه از سده هاي گذشته به نسل حاضر رسيده و در ميان اين مردم حفاظت و صيانت شده است. در مراسم ازدواج زنان و مردان از پوششهاي بومي و سنتي منطقه به رنگهاي مختلف استفاده مي كنند و با وجود موسيقي سنتي و آوازه هاي قديمي با بهره گيري از سازمان هاي سنتي از جمله دهل ،سرنا، قشمه و.... فضاي مفرح و خاطره انگيزي را براي ميهمانان ايجاد مي نمايند.غرفه مزبور نيز با هدف بيان اين ويژگيها آراسته گرديده است.


غرفه عطاري

ارتفاعات شهرستان كلات به سبب وجود مراتع وپوشش گياهي متنوع و همچنين مقدار نزولات جوي، داراي بيشترين گونه هاي گياهي است كهسبب پراكنش انواع درختچه ها و سبزيجات طبيعي در دامنه و مناطق مرتفع شده است كه ازجمله مي توان به انجير، زالزالك،اسفناج، مرزه و زيره سياه اشاره نمود و در اين ميانگياهان دارويي از جايگاه ويژه اي برخوردار است. از مهمترين گونه هاي دارويي بايد ازكاني ،گل گاوزبان،اسطخدوس،آنغوره، مخلصه،آويشن ،كاكاتو و ..... نام بردكه در غرفهعطاري با فضا آرايي زيبايي بخشي از گياهان دارويي به نمايش در آمدهاست.

 غرفه كشاورزي

مساعد بودن اقليم كلات به لحاظ بارندگي و خاكحاصلخيز آن سبب رونق كشاورزي و توليد سالانه حدود چهار هزار تن برنج مرغوب و چهلهزار تن گندم ديم شده است كه از زمينهاي آن با روش ديم محصولاتي از جمله كنجد،لوبيا،هندوانه، خربزه، چغندر قند و سيب زميني برداشت مي شود. همچنين از محصولاتباغي اين ناحيه مي توان به گردو و بادام اشاره نمود. در حال حاضر كشاورزي از مشاغلمهمي است كه در مناطق مختلف و حاصلخيز شهرستان كلات جرياندارد.

 غرفه آهنگري

مشاغل و حرفه هاي سنتي گوياي بخشي از فرهنگ وساختار اجتماعي زيستگاههاي انساني است. در اين ميان مناطق مختلف شهرستان كلات بهدليل وجود اقوام و طوايف گوناگون در شهر و روستا ، ساختار طبيعي منطقه و .... دارايحرفه هاي بومي و سنتي از جمله آهنگري،مسگري، جاروبافي،پيله كشي و ديگر مشاغل است. اما در عرصه فنون بومي و فن آوريهاي سنتي حرفه آهنگري به دليل نياز دو جامعه بزرگكشاورزي و دامداري از ارزش و اهميت بسياري برخوردار بوده است كه شمار وسايل و ابزارتوليد شده توسط آهنگري براي اين دو جامعه به صدها نوع مي رسد .با اين وصف به دليلتنوع در توليد و ساخت ابزار فلزي و همچنين وابستگي مردم كلات به شيوه هاي زندگيمبتني بر دامداري و كشاورزي حرفه آهنگري داراي جايگاه اجتماعي خاصي برخوردار است.

 

(0) نظر

موزه باستان شناسي گناباد

چهارشنبه 1390/8/25 1:20 صبح

موزه مردم شناسي گناباد
آدرس : گناباد – واقع در مدرسه علميه نجوميه
ساعت بازديد: الي 17
ايام تعطيل: 3 شنبه و ايام عزاداري
تلفن : 7224775ش-0537
 
 
قنات قصبه ي گناباد
قنات قصبه گناباد به عنوان يكي ازپديده هاي شگفت انگيز دست ساخته انسان در طول تاريخ و نمادي از هم نوايي بشر باطبيعت توجه بسياري از مورخان و پژوهشگران را به خود جلب كرده است.اين قنات از ميانهاراضي كوي شرقي گناباد از محلي معروف به «برج علي ضامن» در داخل رسوب هاي ريز دانهآغاز شده و از هفت كانال متصل به هم شكل گرفته است. بر اساس آخرين مطالعات طول اينقنات 33113 متر و تعداد چاههاي آن متجاوز از 470 حلقه و عمق مادر چاه آن نيز حدوداً 280 تا 300 متر است. ناصر خسرو قبادياني نخستين كسي است كه در سفر نامه اش به توصيفاين قنات پرداخته و عمق چاه آنرا 700 گز و طول آنرا چهار فرسنگ ذكر نموده است وآنرا نيز به كيخسرو نسبت داده است.
ظاهراًوي از كنار طولاني ترين رشته انشعابي اين قنات به نام دولاب نو عبور كرده است. فضاي داخلي قنات داراي كانالهاي و تونل هاي اعجاب انگيزي است كه با بررسي هاي انجام يافته بر روي آن حفره هايي مشخص شده ظاهراً اين قسمتها براي قرار دادن چراغ و پينه سوز و وسايل روشنايي به كار مي رفته است. درحال حاضر ميزان آبدهي اين قنات 150 ليتر در ثانيه است.اين پديده مي تواند با ارائه طرح مناسب به مكان توريستي بسيار جذاب و ديدني تبديل شود. قطعه سفالهاي پراكنده در اطراف دهانه چاه ها حاكي از اين است كه رشته قصبه در واقع كانال اوليه اصلي قنات گناباد بوده كه در زمان هخامنشيان حفر شده و در پي آن رشته هاي ديگري در مواقع خشكسالي ايجاد شده است.

 

نمد مالي

نمد مالي يكي از حرفه هاي بومي صنعتگران گناباداست كه نحوه توليد آن در موزه به نمايش در آمده است. انواع فرآورده هاي نمدي ازمتراكم نمودن توده هاي پشم و كرك در شرايط فني مناسب بوسيله ي ورز دادن ساخته ميشوند. محصولاتي مانند كلاه نمدي،پالتو نمدي،نمد زير انداز از اين دست اند كه درميان عشاير خراسان موارد استفاده بسيار دارند.هنر نمد مالي در روستاهاي گناباد ازقديم الايام رواج داشته است.

 

عطاري و گياهان دارويي

در قديم الايام، عطاري بنيان طب سنتي اين سرزمين را تشكيل مي داده اند.خراسان رضوي به دليل داشتن پوشش گياهي متنوع و كوهپايه ها و دشت هاي آكنده از انواع گياهان دارويي يكي از غني ترين سرزمين هاي كشور در زمينه گسترده طب گياهي به شمار مي رود. از مهم ترين گونه هاي دارويي و ادويه مي توان به گل گاوزبان،كاكوتي،فلفل، اسطوخودس،سه پستان، گل زوفا، دارچين،زردچوبه،ترنجبين،آويشن و گل زوفا اشاره مپكرد.عطاري ها علاوه بر تامين نيازهاي دارويي مردم ساير حوائج آنها را در زمينه انواع شربت ها، عرقيات، ادويه و غيره مهيا مي نموده اند.

 پارچه بافي

يكي ديگر از غرفه هاي موزه،پارچهبافي،دستبافي يا نساجي سنتي در گناباد را به تماشا گذاشته است اين پارچه هاي سنتيبا كمك دستگاههاي بافندگي دو وردي ،چهار وردي و .... توليد مي شوند. جاجيم ،پارچههاي دستباف پنبه اي ،پشمي و ابريشمي نمونه اي از اين توليدات اند كه در مناطق شهري،روستايي و عشايري بافته مي شوند. دستبافي از گذشته هاي دور يكي از حرف سنتيصنعتگران اين خطه مي باشد و در اكثر روستاها به شكل خانگي يا كارگاهي توليد ميشوند. از ساير بافته هاي سنتي گناباد مي توان از توليدات برك بافان و فرت بافان يادكرد،كه شامل انواع حوله،دستمال ،لنگ،چادر و پارچه پيراهني ميباشند.

 
دنگ

در غرفه اي از موزه مردم شناسي گناباددستگاهي به نام دنگ به تماشا در آمده است كه از آن براي كوبيدن ارزن گاورس و سايرغلات به منظور جدانمودن پوسته آنان استفاده مي شده است. اين دستگاه از قطعه چوبيپهن به طول 4-5/3 متر كه بخش فوقاني آن به شكل گرزي درآمده ساخته شده است. درانتهاي چوب نرسيده به آخر،سوراخي تعبيه شده كه چوب ديگري به عنوان محور از آن ميگذشته و دو پايه ي چوبي در دو سوي اين محور نصب مي گشته است. در كنار گودال محل نصبدنگ، سكويي از چوب يا گل به شكل منبري پلكاني مي ساختند.ابتدا غلات يا ارزن را داخلگودال ريخته،آنگاه دو نفر در انتهاي چوب دنگ ايستاده پاي خود را روي چوب اصليگذاشته فشار مي اورند تا بخش سر دنگ به طرف بالا حركت كند. سپس هنگام پايين آمدنمحور اصلي روي آن بخشي از دستگاه كه به قسمت گرز مانندنزديك تر است مي پريدند و اينعمل چندين بار انجام مي پذيرفته است تا پوست غلات از ان جدا شود. بعد از كوبيدن درروزي كه باد مي وزيده است دانه ها را باد مي داده تا پوست از دانه جداشود.

 
آهنگري

آهنگري يكي از مشاغل تاريخي در همه جوامعانساني به شمار مي رود.كشف فلز آهن و نحوه ي استفاده از ان انقلابي در سرنوشت انسانقلمداد شد. آهنگر خانه ها، مادر ساخت و توليد ابزار اوليه بشر محسوب مي شدند. دراين اماكن صنعتگر آهنگر مصنوعات آهني نظير بيل، كلنگ، ميخ، گاو آهن،زنجير،چهار شاخ،انبر و قيچي هاي گوناگون را مي سازد.ابزار و وسايلي كه در آهنگر خانه ها مورداستفاده قرار مي گيرد عبارتند از : انبرزغال بردار، انبر كج، انبر دست، پتك، قلمسندان سوهان و كوره ي دم و بازدم.

 
خانه سنتي

يكي از غرفه هاي موزه به نمايش نمايي از يكخانه سنتي در گناباد اختصاص يافته است. خانه هاي سنتي در گناباد وسعتي قريب به 150تا 300 متر مربع مساحت دارند. حياط بخش مركزي خانه است كه اتاق ها بر اساس نيازخانواده در چهار طرف آن ساخته مي شوند. اين منازل داراي فضايي سرپوشيده به نامدالان يا دلونه هستند كه با پيچي ورودي را به حياط متصل مي كنند. از ديگر فضاهايخانه ي سنتي در گناباد مي توان به كهدو يا كاهدان،طويله،اتاق نشيمن زمستاني كهآفتابگير است، ايوان يا صفه كه فضاي سر پوشيده است و يك متر از سطح حياط ارتفاعدارد،اتاق تابستاني كه بادگيري به آن متصل شده است.انباري و آشپزخانه يا مطبخ اشاره كرد.

 خراس
در يكي از غرفه هاي اين موزه روند استخراج روغن از دانه هاي روغني با استفاده از دستگاههاي بومي روغن كشي به نمايش درآمده است. گناباديان به اين دستگاه بومي روغن كشي خراس يا دستگاه عصاري مي گويند. قسمت اصلي خراس از تنه ي قطور درخت توت تهيه مي شود.و سنگ داخل آن را كه به سنگ بچگي شهرت دارد از سنگ ترس يا گرانيت به شكل استوانه اي تو خالي و سطل وار مي تراشند. بخش پاييني از دو چوب متصل به هم كه يك سوي آن به كمر خراس بسته شده است تشكيل شده، به زعمي كه حول محور آن بگردد و سوي ديگر آن به اسب يا قاطر يا الاغ بسته مي شود و چهار پا حول دستگاه مي چرخد. هاون يا چوب بالايي به چوب پاييني كه به استر بسته مي شده است متصل مي گردد و داخل سنگ بچگي استقرار مي يابد،دانه هاي روغني بدين وسيله فشرده مي شده اند و روغن شان از سوراخ پايني خارج گرديد و به مصرف مي رسيده است.

قالي بافي

در گناباد براي بافت قالي عمدتاً از دارهايچوبي مستحكم و به شكل عمودي استفاده مي شود.ابزار كار قالي بافان گناباد شامل دفتينيا شانه،كارد، قيچي و انواع الياف پشمي الوان مي باشد. در بافت اين قالي ها ازالياف پشمي و به ندرت پنبه اي استفاده مي شود. نقشه هاي به كار رفته بر پهنه قاليهاي اين خطه همچون نقوش متداول در ساير مناطق خراسان جنوبي مي باشند. در بافت فرشهاي گناباد از گره هاي فارسي استفاده مي شود كه اصطلاحاً به آنها فارسي باف ميگويند.

 

 

سفال مند
آن چنان كه از نام آن بر مي آيد اين سفال دريكي از روستاهاي گناباد موسوم به روستاي مند توليد مي شود.سفالگري در گناباد باپيشينه اي پنج هزار ساله و هم چون تمدن هاي هم عصر خود از شيوه اي يكسان در ساختپيروي مي كند اما سفال مند با مصالح و تزئينات متفاوت به شكل پديده اي نو ظهور ازاواخر قرن يازدهم هجري در مند رايج شده و با سفال هاي ميبد يزد،اصطهيان فارس وشهرضاي اصفهان شباهت بسيار دارد. سفال مند به لحاظ نوع مواد سازنده به دو گروه جسميو چيني تقسيم مي گردد. ماده ي اوليه ي سفال جسمي خاك رس و سفال چيني تركيبي از پودرسنگ و گل سرشور ميباشد. سفال مند معمولاً لعاب دار است. اما مهم ترين مشخصه ي سفالمند عناصر تزئيني برگرفته از طبيعت است.

اين عناصر شامل چهار گروه انساني، حيواني، گياهي و هندسي مي باشند. از جمله نقوش مشهور سفال مند" نقش ماهي" است كه جايگاه والايي در روايات اسطوره اي دارد.ماهي در اعتقادات ايرانيان باستان سرور آفريدگان آبي و بزرگترين آفريدگان اورمزد در برابر وزغ بزرگترين آفريدگان اهريمن است. نقوش خورشيد خانم، پرنده، پروانه، بته جقه، گل و مرغ،گل و پروانه، گل كدو، كتيبه،ابرو كل، محرمات،خونه كي و انواع اسليمي از ديگر نقوش به كار رفته بر بدنه ي سفالينه هاي مند گناباد هستند. كه انواع اين ظروف و نحوه ساخت و پرداخت آنان در يكي از غرفه ها به نمايش گذارده شده اند.

 
مدرسه علميه نجوميه

بناي اين مدرسه در كوي شرقي شهر گناباد و درمجاورت يكي از سردرهاي ورودي مسجد جامع واقع شده است.اين مدرسه از يادگاريهايمعماري اسلامي در عصر صفويه مي باشد كه نشان دهنده ارج و مقام علم و دانش در انروزگاران است. اين مدرسه به سبب تدريس هيات و نجوم در آن به مدرسه نجوميه مشهورگشته و معماري آن شامل هشتي ورودي والان، صحن و حجره هاي پيرامون آن است. اين بنادر دوران قاجاريه مرمت گشته و در ساختمان آن تغييراتي داده شده است.در گذشته ينزديك از فضاهاي موجود در مدرسه به عنوان اداره ميراث فرهنگي ،صنايع دستي و گردشگريگناباد و مجموعه آموزش هنرهاي سنتي استفاده مي شد. اما در بهمن ماه 1385 كاربريديگري به آن افزوده شده و در اين مكان اولين موزه مردم شناسي شهرستان گناباد از محلاعتبارات سفر رياست محترم جمهوري افتتاح گرديد. در اين موزه گوشه هايي از آداب ورسوم ،نحوه زيست مشاغل بومي و هنرهاي سنتي مردم گناباد به نمايش گذارده شده است.

 

(0) نظر

موزه تندروه

چهارشنبه 1390/8/25 1:20 صبح

 موزه تندروه

موزه تاريخي طبيعي تندوره درگز
 
آدرس : درگز – پارك ملي تندوره
تلفن :
ساعت بازديد :

 

وزه تاريخي طبيعي تندوره در پارك طبيعي تندوره به فاصله حدود 40 كيلومتري شهرستان درگز قرار گرفته است . اين موزه در سال 1389 به منظور معرفي و نماياندن چگونگي زيست حيوانات اين منطقه افتتاح گرديده است . آنچه به نمايش در آمده عبارتند از انواع حيوانات تاكسيدرمي شده از قبيل گوزن ، قوچ كوير ، گرگ ، جبير (يك نوع آهو)، لاشخور (كركس)، سمور، جغد، گراز، تابلوهايي از نقشه جوامع گياهي پارك ملي تندوره، عكس هايي از محيط زيست گياهي و جانوري، طوطي، دايجه (يك نوع پرنده)، گوركن، لاك پشت، مرغ ماهي خوار، شاهين، عقاب، كل ( يك نوع بز نر)، ميش كوهي، پلنگ.

حيوانات تاكسيدر مي شده از قبيل :

قوچ اوريال، پازن، پلنگ، كفتار، روباه، سمور، انواع پرندگان آبزي و كنار آبزي (طاووسك و كبك، شاه صدف خوار، كاكايي ها و كبك، شاه بوف، كركس، سبز قبا سارگپه، دليجه و ...)

 لينك صفحه     تعداد بازديد:

(0) نظر

موزه نادري

چهارشنبه 1390/8/25 1:20 صبح

موزه نادري
 
آدرس : مشهد – چهارراه شهدا – آرامگاه نادري
 ساعت بازديد: نيمه اول سال : 30/7 الي 20 - نيمه دوم سال : 30/7 الي 17
ايام  تعطيل : ايام عزاداري
تلفن :2215468-2224888

 

 

موزه نادري در قسمت اصلي بناي يادبود آرامگاه نادرشاه افشار در دو تالار به منظور معرفي آثار تاريخي اين دوره شكل گرفته است. اين بنا به همت انجمن آثارملي در سال 1342 خورشيدي توسط مهندس هوشنگ سبحون طراحي و ساخته شده است چشم‌انداز خارجي بنا تنديس نادرشاه سوار بر اسب به بهمراه تني چند از سربازانش بر فراز يك حجم سنگي مرتفع توسط مجسمه ساز شهير ايرني زنده ياد استاد ابوالحسن صديقي ساخته شده است.

 تالار شماره 1 : اين تالار به انواع سلاح‌هاي دوره افشاريه، ‌وسايل سواركاري مانند زين و برگ اسب از دوره افشاريه تا قاجاريه و شمشير متعلق به نادر اختصاص دارد كه روي يكي كلمه السلطان نادر حك شده و روي ديگر اين بيت شعر طلاكوب شده است:
شاه شاهان نادر صاحب قران     هست سلطان بسر ساطين جهان

اين شمشير در دشت مغان به سال 1148 هجري در روز تاجگذاري نادر از طرفس ملت ايران به وي هديه شده است
تالار شماره 2 : اين تالار در سال 1373 به مجموعه اضافه شد و تابلوهاي طراحي و نصب شده كه اختصاص به معرفي نادرشاه ، قصر خورشيد ، آرامگاه نادري ، ابوالحسن صديقي و كلنل محمد تقي خان پسيان دارد .
 

 

(0) نظر
X