ايران رويايي

درباره وبلاگ

رویایی ترین کشور جهان به نظر من ایران می باشد که هر خارجی رویای امدن به ایران را دارد

موضوعات
كرمان (540) گیلان (305) اذربایجان شرقی (185) تاريخ ايران پيش از اسلام (165) خراسان رضوی (158) بوشهر (133) اصفهان (120) استان تهران (115) سيستان وبلوچستان (83) فارس (72) زنجان (65) مشهد مقدس (63) استان ایلام (62) مازندران (61) سمنان (60) گلستان (58) استان خوزستان (55) همدان (46) اذربايجان غربي (46) کرمانشاه (42) قم (40) استان چهارمحال و بختياري (39) اذربايجان شرقي (37) ماسوله (36) استان یزد (36) قزوين (33) هرمزگان (26) خراسان شمالی (26) مساجد اصفهان (24) سیستان (زابل) (22) خراسان جنوبی (21) گناباد (21) گيلان (21) چابهار (20) ايلام (19) استان البرز (18) زاهدان (18) نیشابور (18) سبزوار (17) كردستان (17) اردبيل (17) مركزي (17) اذربایجان غربی (16) خراسان رضوي (16) خراسان رضوي (16) تربت جام (13) عکسهای دیدنی (12) شکار لحظه ها عکس دیدنی (9) جاذبه های گردشگری استان خراسان رضوی (9) لرستان (9) کیش (8) گالري ايران (7) خراسان شمالي (6) دنیای حیوانات (6) مشاهیر کرمانشاه (6) گالري عكس اختصاصي ايران رويايي (6) عكس هاي ديدني از ايران قديم (4) نوشته هاي جالب و خواندني (4) سلامت (3) دانشگاه سیستان و بلوچستان (3) گالري عكس همدان (3) گالری ایران (2) 1 (2) اس ام اس فلسفی (2) IRAN (2) تهران (1) كرمانشاه (1) دانشگاه سيستان و بلوچستان (1) خاطرات در جاده هاي كشور (1) عكس هاي ديدني (0) دانشگاه من (0) بدون موضوع (160)

ايران رويايي

مقاله:گردشگري مذهبي ونقش آن در توسعه استان ايلام(با محوريت امامزاده علي صالح

جمعه 1390/8/20 8:32 بعد از ظهر

صنعت توريسم و جهانگردي به عنوان بزرگترين و متنوع‌ترين صنعت خدماتي در دنيا مطرح ميباشد و نميتوان نقش آنرا در توسعه پايدار مناطق ناديده گرفت دراين ميان گردشگري مذهبي داراي جايگاه ويژه اي ميباشد منطقه صالح آباد باتوجه به وجود مبارك و مقدس امامزاده علي صالح ميتواند به عنوان يكي از مراكز بسيار پر رونق گردشگري مذهبي مطرح شود . مشروط بر اينكه زير ساختهاي گردشگري در اين منطقه ساخته شود و كميته هاي ويزه و متخصص به اين امر گمارده شده و در جذب سرمايه گذار موفق عمل شود.

عكس:امامزاده علي صالح(خص علي)-محمدنورالهي-زمستان۸۴

مقدمه:

استان ايلام با توجه به معرفي به عنوان دروازه عتبات  , مي تواند انواع مختلفي از گردشگري مذهبي را براي علاقه مندان  برنامه ريزي و ارائه كند. آموزه هاي ديني ما مسلمانان بر توسعه سفر تاكيد دارد  . قرآن كريم در آيات زيادي اهميت سفر و گردشگري را خاطر نشان ساخته است . گردشگري مذهبي كاركرد هاي اجتماعي و فرهنگي گوناگوني در جامعه دارد . تسهيل در جريان هويت بخشي مذهبي به جامعه به ويژه جوانان از جمله ي مهمترين اين كاركرد هاست. در  اين مقاله كوششش مي شود ؛ گردشگري مذهبي تبيين شده و  با عنايت به فرمايشات قرآن كريم  جهت پي بردن بيش از پيش به اهميت موضوع ، كاركرد و ظرفيت هاي گردشگري مذهبي و نحوه ارائه و گسترش اين ظرفيت ها  نيز بحث و بررسي شودهمچنين قابليتها و پتانسيلهاي شهر صالح آباد با محوريت امامزاده علي صالح(ع)و لزوم توجه با اين بخش و ايجادزير ساختهاي گردشگري و توسعه مناطق نمونه گردشگرينيز مورد بررسي قرار گرفته است.

   اهداف:

1-شناخت جايگاه گردشگري در فرهنگ اسلامي

2-بررسي نقش مذهب در گردشگري

3-شناخت امامزاده علي صالح و پي بردن به ابعاد شخصيتي ايشان

4-پي بردن به قابليتهاي گردشگري استان در زمينه گردشگري مذهبي با محوريت امامزاده علي صالح

5-دست يابي به راههاي توسعه منطقه صالح آباد در زمينه جذب گردشگران مذهبي

6-شناخت روشهاي مختلف تبليغات و اطلاع رساني در زمينه ارتقاع جايگاه امامزاده علي صالح در استان و در سطح منطقه

 تعريف گردشگري مذهبي:

 گردشگري مذهبي(Religious Tourism) عبارت است از بازديد گردشگران از اماكن مقدس، نظير؛ امام زاده ها , بناهاي يادبود مذهبي و حتي آثار و اشياء فرهنگي و آثار طبيعي و زيستي كه براي مردم بومي از قداست خاصي برخوردار بوده و غير بوميان را نيز به دلايل مختلف مذهبي و ارزشي  به سوي خود مي كشاند. 

  گردشگري مذهبي :

گردشگري مذهبي يكي از شاخصه هاي مهم توريسم به شمار مي رود كه سهم قابل توجهي از فعاليت هاي جهانگردي را شامل مي شود . گردشگري مذهبي يا زيارتي در جهان از مهمترين انگيزه هاي گردشگران به شمار مي رود . زيارت نيز بخش مهمي از فعاليت هاي مربوط به گردشگري مذهبي را در بر مي گيرد.كشور ايران با دارا بودن بيش از پنج هزار امامزاده ، بقعه متبركه و مراكز مذهبي داراي ظرفيت بسيار بالايي در اين زمينه مي باشد.اين موضوع در بافت ابتدايي جامعه و فرهنگ ايران ريشه دارد و كمتر شهري يافت مي شود كه سهمي از اين بناها نداشته باشد . با اين حال با توجه به پتانسيل بالاي ايران در زمينه توريسم مذهبي و علاقه وارادت ويژه اي كه شيعيان  از گذشته  به خاندان اهل بيت (سلام الله عليه)  دارند مي بايست با اجراي سياستگذاري هاي درست ومنطقي ،تقويت زير ساخت هاي گردشگري كشور در حداستاندارد و مطلوب همچنين تبليغات و اطلاع رساني درست  در سطح كشورهاي مسلمان منطقه (خصوصا" كشورهاي عربي)  و بين المللي شاهد امر توسعه و رونق گردشگري مذهبي و جذب  هر چه بيشتر گردشگر مذهبي و زيارتي و در نهايت انواع گردشگري باشيم.

جهانگردي مذهبي( Religious tourism )

در تبيين توريسم ابتدا مي بايست به انواع مختلف جهانگردي اشاره نماييم ؛بدين لحاظ بر طبق تقسيم بندي سازمان جهاني جهانگردي (W.T.O) فعاليتهاي گردشگري به دسته هاي زير تقسيم مي گردند :

  1.توريسم فرهنگي Cultural Tourism

2. توريسم طبيعي Natural Tourism

3. توريسم تجاري Business Tourism

4. توريسم مذهبي Religious Tourism

5. توريسم ورزشي Sport Tourism

بر اين اساس يكي از شاخصه هاي مهم توريسم كه سهم قابل توجهي از فعاليت هاي جهانگردي را به خود اختصاص مي دهد توريسم مذهبي است

در تعريف توريسم مذهبي اينطور بيان شده است ،كه جهانگردي مذهبي عبارتند از بازديد گردشگران (با تعريف ويژه جهانگردي )از اماكن مقدس نظير زيارتگاه ها ؛مقابر امامزاده ها و نظاير آنها .در اينجا با دو دسته مختلف از جهانگردان روبرو مي شويم ،دسته اول كسانيكه از اماكن مقدسه در دين خود بازديد مي نمايند وگروه دوم كسانيكه از اماكن مقدسه ساير اديان ديدن مي كنند.

به عنوان مثال افراد زيادي وجود دارند كه مسيحي نبوده و ليكن از كليساهاي نقاط مختلف بازديد مي كنند ،و يا مسيحياني كه به ديدن معابد بودايي ها و يا ساير اديان مي روند.

در عين حال مسلماناني كه به زيارت اماكن مقدسه خود نظير حج و يا ساير اماكن متبركه مي روند در دسته اول جاي مي گيرند.در هر حال بسته به نوع هدفي كه افراد دارند ،ممكن است يكي از انواع جهانگردي مذهبي را انتخاب نمايند.

شايد تفاوت اين دو دسته در ميزان استقبالي كه جهانگردان از اين سفرها مي نمايند باشد .چراكه برخي سفرها از لحاظ اجراي فرامين مربوط به آن دين يا مذهب حالت اجباري و يا تاكيدي به خود مي گيرند ،پس به ناچار همه افراد مومن به آن دين يا مذهب مجبور به اجراي آن سفر ،دسته كم براي يكبار مي گردند .(دقيقاً نظير انچه در دين اسلام مبني بر زيارت خانه خدا بر مسلمانان واجب است )

در نهايت با توجه به مقاصد افراد ،اشكال مختلفي از جهانگردي مذهبي شكل مي گيرد .در كشور ما نيز با توجه به حضور اديان مختلف توحيدي و با توجه به وجود پيروان و معتقدان زياد آنها ،انواع مختلفي از توريسم مذهبي مي تواند ايجاد گردد.

بدين لحاظ مسلمانان با اكثريت قابل توجه در ايران ،ساليانه به سفرهاي متعدد مذهبي خارجي مثل ،سفر حج در عربستان ،عتبات عاليات در عراق و اماكن مقدسه كشور سوريه همينطور سفرهاي مذهبي داخلي نظير ،مشهد ،قم ،ري ،شيراز و نظاير انها رفته و اثرات مختلفي جهانگردي در اين مناطق بر جاي مي گزارند.

بر همين مبنا ،فرق مختلف دين مسيحيت با شعب مختلف آن با توجه به مراسم مختلفي نظير شب كريسمس ،عيد پاك و غيره فرصت مناسبي جهت اجراي سفرهاي مذهبي از اين دست ايجاد مي نمايند.

 در ايران نيز به سبب وجود برخي از كليساهاي قديمي و باستاني با جنبه هاي مقدس مابانه خود مانند قره كليسا در آذربايجان غربي و يا كليساي وانك در اصفهان مي توانند در جذب و جلب گردشگر ،خصوصاً مسيحيان و بويژه ارامنه نقش مهمي ايفا نمايند .

اين امر در خصوص ساير اديان نظير دين يهود و يا زرتشتي نيز مصداق عيني دارد . اماكن مقدسه متعدد يهوديان در ايران مانند استرومردخاي در همدان و يا ارامگاه كوروش كبير در پاسارگاد فارس و معابد و آتشكده هاي متعدد زرتشتيان در يزد و ساير نقاط كشور با صدها نوع مراسم همگي نمونه هايي در اين زمينه هستند .

در مجموع همه اين پتانسيل هاي بالقوه لزوم ايجاد برنامه ريزي دقيق و مهمتر ازهمه اجراي بلافصل اين برنامه ها را مي طليد .
در كشوري كه حضور اديان مختلف توحيدي به خوبي نمودار است و يا دسته كم در خصوص مسائل مذهبي تاكيدات بسيار زيادي وجود دارد ،مي تواند قابليت هاي مختلف و متنوعي را در خود محفوظ دارد و با يك استراتژي بلند مدت و جامع استعداد هاي پيدا و پنهان خود را شكوفا سازد .نظير اين نوع جهانگردي مذهبي را در ايتاليا به عنوان مهد كليساهاي بزرگ و مقر رهبر كاتوليك هاي جهان به خوبي مشاهده مي نماييم ؛به نحويكه در مراسم « حوبيديوم » (مراسم آمرزش) سالانه شاهد تجمع مسيحيان مختلف دنيا براي ديدار پاپ در ميدان « سن پيترو » واتيكان هستيم . ويا آنچه را كه هر سال در هند در وارناسي و يا در مكه معظمه ،اتفاق مي افتد را مي توانيم انواع مختلفي از اين نوع جهانگردي محسوب نماييم .

در ايران از دير باز به سبب علاقه خاص به خاندان اهل بيت (عليه السلام) وجود داشته است بدين لحاظ اماكن متبركه متعددي در گوشه و كنار اين مرز و بوم پديد آمده است (وليكن در عين حال بايد در صحت و سقم برخي از آنها بررسي هاي دقيقي صورت گيرد. ) و به دنبال آن همين امر به نحوي قابليت ايجاد مراكز و قطب هاي گردشگري مذهبي را بوجود آورده است.

توجه مسئولين امر هم از بعد مسائل جهانگردي و هم به لحاظ تاكيد بر مفاهيم مذهبي مي تواند راهگشاي حل اين موضوع باشد.
چراكه حركت در جهت جذب جهانگرد مذهبي نخست نيازمند درك مفاهيم و اصول مذاهب و احترام به آنها و سپس تلاش در جهت تسهيل ارائه خدمات به زائرين اين اماكن مقدسه، در جهت اجراي هر چه آزادانه تر و راحت تر مراسم خاص خود مي باشد.

اين امر هم از نظر جنبه هاي اقتصادي جذب جهانگرد و هم از لحاظ اثرات تبليغي و بازتاب گسترده بين المللي مي تواند نتايج بسيار مثبتي براي كشور ميزبان در بر داشته باشد و در ادامه زمينه را براي كل گيري انواع مختلف جهانگرد را فراهم سازد .

جايگاه گردشگري در فرهنگ اسلامى

در فرهنگ اسلامى، سياحت به عنوان سير آفاق در برابر سير انفس مورد توجه قرار گرفته است. اسلام به انسان و نيازهاي او نگاه ويژه‌اي دارد و آنچه را كه به واقع زندگي را لذت‌بخش و آسان مي‌كند و در جسم و روح و روان انسان موثر است، به رسميت مي‌شناسد.

در دنياي ماشيني امروز، انسان بيش از گذشته به استراحت و گردش نيازمند است تا آثار ناشي از فشارهاي روحي و رواني را حتي‌المقدور خنثي كند؛ زيرا از اين منظر، گردشگري و سياحت يك تجربه درون‌گرايانه است. بشر مي‌خواهد لحظاتي را بدست آورد كه جان و روح خسته، مكدر، تاريك و متلاشي‌شده‌اش به آزادى، فراخى، لذت و زيبايي ماورايي برسد؛ مي‌خواهد از اين راه معنويت زندگي‌اش را تأمين و فروريختگي‌اش را جبران كند.

مسافرت از سنت‌هاي پسنديده در جوامع مختلف بوده است. انسان‌ها هنگام سفر از نقطه‌اي به نقطه ديگر و از زماني به زمان ديگر در راستاي رشد و كمال حركت مي‌كنند. قرآن كريم در آيات بسياري بر سير و سفر تاكيد داشته و به انسان توصيه مي‌كند كه به مسافرت بپردازد. به ترتيبي كه مي‌فرمايد: «قل سيروا في الارض... فسيروا في الارض...»

با اندك تأملي بر آيات راهگشاي قرآن، به روشني در مي‌يابيم كه با سفر كردن مي‌توان به مطالعه آفاق و انفس و كسب علم و تجربه، خداشناسي از طريق مردم‌شناسي و شناخت عظمت خلقت، اعتقاد به معاد، مطالعه سنت‌هاي غلط و ضد ارزش‌هاي اسلامي و اخلاقي و همچنين عبرت‌آموزي از سرگذشت پيشينيان پرداخت.

از نظر قرآن علاقه‌مندي به كمال و تفريح و تفرج، كسب روزي حلال و رفع نيازها، تقويت حس پرستش خالق و از بين رفتن جهالت‌ها از ديگر فوايد سفر است. از مهم‌ترين آياتي كه به‌طور مستقيم به مقول جهانگردي پرداخته است، مي‌توان به سوره مباركه آل‌عمران (آيات137-138)، سوره مباركه توبه (آيه42)، سوره مباركه يونس (آيه 22)، سوره مباركه نحل (آيه 80)، سوره مباركه انعام (آيه 11)، سوره مباركه يوسف (آيات 109و111)، سوره مباركه عنكبوت (آيه20) و سوره مباركه روم (آيات 9و10) اشاره كرد.زيارت بخش مهمي از فعاليت‌هاي مربوط به گردشگري مذهبي را دربرمي‌گيرد. اگر نگاهي به آيه 156سوره بقره بيندازيم، درمي‌يابيم كه در فرهنگ اسلامى هدف اصلي از خلقت، رشد و ارتقاي معنوي است؛ از اين رو يكي از راه‌هاي تقويت معنويت و ايجاد ارتباط با معبود، زيارت است. انسان وقتي به معناي عميق زيارت‌نامه‌ها توجه كند و با عشق و علاقه به زيارت بپردازد، احساس مي‌كند از طريق مكاني كه مشغول زيارت است، به معبود خود نزديك‌تر شده است. بسياري از اوقات، مسير زيارت همراه با عشق و از خودگذشتگي است. زيارت پيوند قلبي است نه محاسبه عقلى، لذا عمق و تأثيرگذاري آن نسبت به امور مادي به مراتب بيشتر است.

آنچه زائر را به پيمودن راه‌ها و طي مسافت‌ها و تحمل رنج و سفر و استقبال از خوف و خطر وامي‌دارد، كشش دروني و علاقه قلبي اوست و هر جا كه عشق بيايد، خستگي رخت بر مي‌بندد.

مذهب و گردشگرى

گردشگري وسيله‌اي است كه افراد را با مذاهب و فرهنگ‌هاي متفاوت به يكديگر پيوند مي‌دهد و به آنها كمك مي‌كند تا همديگر را با وجود تنش‌هاي سياسي و اجتماعى، بهتر درك كنند. از نظر سازمان جهاني جهانگردى، مذهب به عنوان يكي از اصلي‌ترين انگيزه‌هاي سفر شناخته شده است.

از نمونه سفرهاي مذهبي مي‌توان به روز جهاني جوان اشاره كرد كه به ابتكار واتيكان براي قوي‌تر كردن باورهاي ديني در بين جوانان كاتوليك به صورت جهاني برگزار مي‌شود. اين سفر، يكي از بزرگ‌ترين آيين‌هاي مذهبي براي جوانان دنيا است و به عنوان نمونه در سال 2005 كه در آلمان برگزار شد، بيش از 435 هزار زائر از 197 كشور در اين مراسم مذهبي شركت كردند.

در اسلام نيز، آيين حج به عنوان يكي از بزرگ‌ترين مراسم مذهبي جهان سالانه بيش از 2 ميليون زائر را در شهر مكه گردهم مي‌آورد. پيش‌بيني مي‌شود كه گردشگري مذهبي عربستان سعودي در دهه آينده، هر ساله از رشدي 20 درصدي بهره ببرد و تا سال 2020، تعداد2/43 ميليون نفر از شهرهاي مكه و مدينه ديدن كنند كه اين امر، مستلزم 50 هزار اتاق اضافي در هتل‌ها و 74 هزار واحد مُبله در اين مناطق خواهد بود.

گردشگري حلال

بنا بر بررسي‌هاي سازمان جهاني گردشگرى، گردشگري حلال به صورت نوع خاصي از گردشگري مذهبى، منافع كشف نشده بسيار و شانس‌هاي تجاري زيادي را به كشورهاي مسلمان و به‌ويژه آسياي ميانه ارائه مي‌كند. گردشگري حلال، نوعي از گردشگري مذهبي است كه تمام فعاليت‌هاي آن از نظر قوانين اسلامي مجاز شمرده مي‌شود.

در اين‌باره، واتيكان در سال 2007 خطوط هواپيمايي مخصوص به زائران خود را راه‌اندازي كرد كه مي‌تواند الگويي براي خطوط حلال باشد. اين خطوط مي‌توانند فاكتورهايي مانند ارائه غذاي حلال، در نظر گرفتن وقت نماز و ... را در برگيرند تا سفر را براي مسلمانان به‌ويژه هنگامي كه براي زيارت و يا ساير مسائل مذهبي مسافرت مي‌كنند، راحت‌تر و لذت‌بخش‌تر كند.

بر اساس آمارهاي به دست آمده، مردم ايران گردشگري اسلامي (مذهبي) را در اولويت قرار مي‌دهند. سازمان حج و زيارت به عنوان يكي از سازمان‌هاي مهم متولي گردشگري مذهبي در كشور است. اين سازمان عهده‌دار يكي از انواع گردشگري است كه نقش عمده‌اي را در زندگي اجتماعي ايرانيان و كشورهاي اسلامي ايفا مي‌كند. گردشگري مذهبى، علاوه بر جنبه‌هاي اقتصادي و مالي خود، باعث ارتباط اسلامي با ساير كشورها شده و تعامل بين ملل و فرهنگ‌هايي را كه نقاط مشتركي دارند، سبب مي‌شود.

مي‌توان چنين ادعا كرد كه مهم‌ترين قسمت هماهنگي صنعت گردشگري ايران با كشورهاي اسلامي يعني تنظيم مناسباتِ سياسي و ديپلماتيك بر عهده سازمان حج و زيارت است. از اين رو با برنامه‌ريزي دقيق و صحيح مي‌توان آن را به عنوان اساس و بنيان گردشگري فرهنگي مطرح كرد و در جهت توسعه گردشگري ملي و بين‌المللي به كار گرفت.

خلاصه اينكه با بهبود قوانين و مقررات سازمان حج و زيارت و اجرا و نظارت بر اجراي آنها، اين سازمان مي‌تواند به عنوان سازماني كه فعاليت‌هاي گردشگري مذهبى را جهت‌دهي، هدايت و كنترل مي‌كند، مطرح شود و با ايفاي نقش هدايتى، بخش خصوصي و مردم محلي را در انجام اين امر كه مي‌تواند اوضاع اقتصادي و انگيزه‌هاي معنوي آنها را تأمين كند، ياري رساند. از اين رو تعامل با دنياي اسلام و برقراري ارتباط ميان فرهنگ‌ها از اين طريق ميسر و بسيار قابل توجه است.

 

معرفي امامزاده علي صالح (ع) :

در 25 كيلومتري جاده ايلام – مهران و بر روي تپه اي  ملايم بقعه اي نظر هر مسافري را به خود جلـــب مي كند . اين بقعه علي صالح است، كه مردم آنرا به نام خاص علي ميخوانند. خادمين بقعه در گذشته از يك طايفه معين به نام باوه بوده اند اما به تدريج  تعداد ساكنين آنجا زياد شده و اكنون شهري به نام صالح آباد در اطراف زيارتگاه قرار دارد . بــــناي قديمي آن در زمان قاجار ساخته شده داراي زير بنايي حدود 240 متر مربع با دو گلدسته و يك گنبد بوده امابناي كنوني هزار متر مربع مساحت دارد .گنبد اين بنا دو پوش بوده و حدود 18 متر ارتفاع دارد . گنبد روي يك چهار طاقي ساخته شده و شبستاني با هشت گنبد كوچكتر اطراف آن را احاطه كرده است . زير گنبد ها با آيينه كاري تزيين شده است . قبر در مركز بنا و در زير گنبد دو پــــوش قرار گرفته است كه ضريح فلزي بر روي آن نصب شده است . در سال هاي گذشته نيز محوطه امامزاده ، فضاي سبز ، پاركينگ و ..  گسترش يافته و امكانات رفاهي و سرويسهاي بهداشتي جهت زائرين نصب و راه اندازي گرديده است .

مختصرشرح حال امامزاده علي صالح:

كتابهاي رجال وي را اينگونه معرفي مي كند « در كتب نسب ،مسطور است كه او بغايت بزرگ بود و رياست عراق به اولاد او تعلق داشت كنيت او ابئ الحسن است و مستجاب الدعوه بوده اســــت و در كتاب خلاصــــه و كتاب ابن داوود مسطور است كه او در زمان خود زاهد و اعبد آل ابو طالب بود و اختصال به حضرت موسي (ع) و اما رضا (ع) داشت و حضرت رضا (ع) او را زوج الصالح نام كرده بود و آخر به خراســــــان رفت و با اصحاب ما همواره اختلاط مي نمود و چون محمد بن ابراهيم طبا طبا يي خواست كه به ولايت عهد از ابو السر يا جهت او تبعيت بستاند علي از آن معني امتناع مي نمود تا آنكه او آن را حوالهنمود. محمد بن مـــحمد بن زيد بن علي فرمود . « از سليمان بن جعفر روايت شده كه گفت : علي بن عبيد الله در آغاز امر به من گفت : مي خواهم به خدمت حضرت امام رضا (ع) فايز شوم و او را سلام كنم . گفتم : چه چيز تو را از آن مانع است . گفت جلال و هيبت او مرا از آن باز مي دارد و چون بعضي از ايام بگذشت حضرت امام رضا (ع) را بيماري روي داد و مردم به عيادت آن حضرت مي رفتند پس من با علي بن عبيد الله ملاقات نمودم و او را گفتم كه الحال وقت آن است كه آن حضرت را ملاقات نماييد آن گاه به خدمت آن حضرت آمد و چون آن حضرت او را ديد لوازم محبت و تعظيم و تكريم او به جا آورد و علي به غايت خوشحال شد و بعد از آن علي بن عبيد الله بيمار شد پس حضرت امام رضا (ع) او را عيادت نمودند و من در خدمت ايشان بودم و آن حضرت آنقدر نشستند كه هر كه درون خانه بود بيرون آمد و چون آن حــضرت نيز بيرون رفت من نيز در خدمت او بيرون آمدم خبر داد مرا كنيز من كه در خانه علي بن عبيد الله بودم كه اســم سلمه زن علي بن عبيد الله از پس پرده به حضرت امام رضا (ع) مي نگريست و چون آن حضرت بيرون رفت او از پرده بيرون آمد و روي خود را بر موضع جلوس آن حضرت نهاده آن را مي بوسيد و دست بر آن كشيده بر روي خود مي ماليد . سليمان گويد : كه بعد از آن روزي نزد علي بن عبيد الله رفتم و او نيز مرا خبر داد از آنـــچه كه ام سلمه مكان آن حضرت از روي اخلاص به جا آورده بود پس من آن صورت را به خدمت حـــضرت امام رضا (ع) عرض نمودم آن حضرت فرمودند كه اي سليمان بدان كه علي بن عبيد الله و زن او و فرزندان او از اهل جــنت اند . اي سليمان بدان كه اولاد علي و فاطمه هر گاه خداي تعالي اين امر را يعني معرفت امامت ائمه اهل بيت را به ايشان روزي گرداند ايشان چون ديگر مردم نخواهند بود . علي صالح مورد احترام و تكريم مردم استان ايلام است .زائران بيشماري از تمام نقاط استان به زيارتش مي روند وضعيت آب و هوايي آن قرار گرفتن قبرستان عمومي استان در اطراف بقعه بر رونق آن افزوده است .كرامات زيادي براي علي صالح نقل مي كنند

توجه به قابليتهاي استان ايلام

استان ايلام به لحاظ موقعيت فرهنگي ـ مذهبيِ خاص ((دروازه عتبات)) توريسم مذهبي جاي رشد و توسعه بسياري در كشور دارد، تنوع مراكز، آثار و ابنيه تاريخي ، توانايي جذب توريسم را دارد و فضاي خاص فرهنگي موجود، توسعه توريسم مذهبي ـ فرهنگي را در آن امكان‌پذير مي‌كند.استان ايلام علاوه بر آثار و ابنيه تاريخي داراي حرم‌هاي اسلامى بي‌بديلي است كه در استانهاي ديگر كمتروجود دارد.به طور مثال بقعه مهدي صالح ماژين دره شهر كه مربوط به دوران ايلخاني است . وجود امامزاده هايي كه مرد م ديگر استانها با وجود بعد مسافت و همچنين صعب العبور بودن مسير دسترسي به آن طي طريق كرده و خود را به آنجا ميرسانند.علاوه بر آن وجود طبيعت بسيار زيبا وبكر ((عروس زاگرس))و از همه مهمتر صد در صد شيعه بودن مردم استان و امنيت فوق العاده كه در اين استان و مرزهاي اطراف وجود دارد،همه اين عوامل لزوم توجه به اين بخش را ميطلبد.

استفاده كردن از قابليت‌هاي ماههاي مذهبي در جذب گردشگر

يكي از فرصت‌هاي مغتنم در عرصه جذب گردشگر مذهبي ماه مبارك رمضان، آداب و رسوم مرتبط با اين ماه مي باشد ميتوان با ايجاد نمايشگاه قرآن كريم در اين ماه در منطقه و دعوت از قاريان كشوري به آن رونق داد. نمايشگاهي كه مي‌تواند به خصوص در شبهاي قدر مخاطبان زيادي را به خود جذب كند، همچنين در ايام محرم بخصوص تاسوعا و عاشوراي حسيني كه افراد زيادي به خصوص از شهر ايلام به صالح آباد ميروند و آداب و رسوم مذهبي را به جا مياورند،ميتوان از اين پتانسيل نهايت استفاده را برد.

استقبال از سرمايه‌گذاران

اگر به درستي به زير ساختهاي گردشگري توجه شود وتغيراتي هرچند اندك مشاهده شود كساني هستند كه با رغبت مايل به سرمايه گذاري در اين بخش ومنطقه باشنداگر به‌درستي به تبليغ و معرفي بپردازيم، آن دسته از كساني را كه دنبال محيط مناسب و سالم هستند، مي‌توانيم جذب كنيم .مشروط بر اينكه از آنها حمايت شود.

 كميته‌هاي با‌بازده

گرچه موقعيت استان سبب شده ما را به نوعي دروازه عتبات بدانند، بايد از اين فرصتِ ممتاز بهره‌برداري درستي صورت ‌گيرد؛ با تشكيل كميته‌اي در سازمان ميراث‌فرهنگى، صنايع‌دستي و گردشگرى تحت عنوان «كميته گردشگري مذهبى»، برنامه‌اي در اين‌ زمينه براي رونق سفرهاي زيارتي و مذهبي برنامه ريزي درستي صورت گيرد.

«نكته اينجاست كه ما در تشكيل كميته تبحر خاصي داريم ولي در خروجي‌ گرفتن از اين كميته‌ها نه. بايد كميته گردشگري مذهبى طرح پايه و اصلي براي گردشگري مذهبى داشته باشدكه چه زماني به اجرا درآيد و تا چه زماني به بازدهي برسد؟ برنامه كوتاه‌مدت و بلندمدت آن تهيه شود، البته بايد ببينيم چشم‌انداز اين كميته از اماكن مذهبي چيست؟ مشكل اين است كه ما همواره روي موج حركت كرده‌ايم. مثلاالان تَب يك نوع گردشگري بالاست و ما به سراغش مي‌رويم، اما برايش برنامه نداريم؛ فقط برايش مجموعه درست مي‌كنيم.

 اگر نقطه ثقل را به درستي مشخص كنيم، مي‌توانيم ازمنطقه صالح آباد به‌عنوان قطب فرهنگي و مذهبي استان ياد كنيم اگر ما بتوانيم فقط درصدي از اين زايران عتبات را جذب كنيم، براي اقتصاد گردشگري ما يك پيروزي محسوب مي‌شود. اين جدا از توريسم داخلي است كه همواره تأكيد اين بوده كه ما تا توريسم داخلي خود را رونق ندهيم، نمي‌توانيم ميزبان خوبي براي خارجي‌‌ها باشيم.

«توريسم كلاسيك ديگر رو به تغيير نهاده است. ببينيد اگر كسي يك‌ بار رفت برج ايفل در پاريس را ديد، براي بار دوم رغبتي ندارد، ولي هر كس به مكان مذهبي رفته است باز هم دوست دارد اين امكان برايش فراهم شود. اصلا به آداب و رفتارهاي زائران توجه كنيد! مي‌بينيد هيچ زائري هنگام خروج از مقصد زيارتي پشت نمي‌كند تا دوباره هم طلبيده شود. اينها فرصت‌هاي معنوي مهمي هستند كه ما قدرش را نمي‌دانيم.»

پايگاهي براي رونق گردشگري مذهبي:

بر اساس تحقيقات انجام شده هم اكنون زيارت، هدف اول سفر بسياري از مردم استان و استانهاي همجواربه صالح آباد ميباشد، بنابراين مي‌توان از اين امكان استفاده كرد و با تبليغات در اين‌گونه مناطق زمينه ورود گردشگران مذهبي و توسعه توريسم زيارتي را فراهم كرد؛ البته اين در شرايطي است كه ابتدا زيرساخت‌هاي موردنياز ورود گردشگران فراهم باشد.

در مجموع، در شرايطي كه رونق صنعت گردشگري مي‌تواند موجب تحول اقتصادى، كسب درآمد و همچنين اشتغال‌زايي در منطقه شود و حضور گردشگران به‌ويژه گردشگران مذهبي مي‌تواند در رونق منطقه مؤثر باشد،بهتر است مسئولان و برنامه‌ريزان استان توجه ويژه‌اي به ظرفيت‌هاي موجود به‌ويژه در بخش زيارتي و مذهبي داشته باشند تا شايد از اين طريق بتوانيم در آينده‌اي نه چندان دور، شاهد رونق صنعت توريسم و جذب توريست زيارتي بيشتري به استان باشيم.

 ايجاد جايگاه:

ايجادجايگاه يكي ازموثرترين ابزارهادربازاريابي گردشگري است.منظورازايجادجايگاه ، خلق يك موقعيت متفاوت ازمقصددرذهن مشتريان بالقوه مي باشد.جايگاهي كه تصاويرمقصدرادرذهن مشتري زنده ميكند، تصاويري كه يك مقصدراازمقاصدديگرمتمايزساخته وآن رابه عنوان محلي كه نيازها وخواسته هاي مشتريان راپاسخ مي دهد، نشان مي دهد.ايجادجايگاه يك استراتژي ارتباطي است كه نتيجه طبيعي بخش بندي بازاروبازاريابي هدفمندمي باشد.استراتژي ايجادجايگاه، مرزرقابتي رابراي مقصدي فراهم مي كند كه تلاش مينمايدجذابيت هاي آن رابه بازارانتقال دهد.ايجادجايگاه چيزي فراترازيك تصوراست.اين شكل مهم ازارتباط بازار، تشخيص مقاصدگردشگري ازمقاصدمشابه راآسان ميسازدبطوريكه مشتريان ميتوانند مقصدي راكه داراي جذابيت بيشتري مي باشدانتخاب نمايند.بنابراين ، ايجادجايگاهي درست براي يك مقصدآنراازرقباي خودبراساس ويژگيهاي كه براي مشتريان معنادارمي باشد، متمايزمي سازد.بااين حال انهافرايندي پيچيده مي باشدكه نيازبه بررسي دقيق ويژگيهاي مقاصدونيازهاي بازارهدف دارد.انتخاب استراتژي ايجادجايگاه كه باعث به وجودآمدن موقعيتي ممتازدرذهن مشتريان ميگردد، درجلوگيري ازايجادمشكلات زيربسيارمهم مي باشد.

راهكار و خط مشي تبليغات و بازاريابي گردشگري مذهبي امامزاده علي صالح(ع)

واقعيت آنست كه يكي از عنصرهاي مؤثر بر افكار و زندگي انسانها در جهان امروز تبليغات است . عنصري ارتباطي كه با بررسي هاي كارشناسانه ، روانشناسانه و علمي پديد مي آيد . تبليغات مؤثر بر نگرشها و اذهان بيشتر با بهره گيري از نمادها مي باشد . دان واستون در كتاب « نقش تبليغات بازرگاني در بازاريابي مدرن » چنين تعريفي را براي تبليغات ارائه ميدهد : "تبليغات، عبارتست از برون داده (Out Put) سازمان به صورت ارتباط غير شخصي (non_personal) و پرداختي (paid) از طريق رسانه هاي مختلف، به منظور آگاه سازي (inform) و يا اقناع (persuade) بخشي از مخاطبان تشكيل دهنده عامه، به عنوان محيط سازمان."

ابعادهاي مختلف تبليغات ، سطوح كلان و منطقه اي است ليكن اين سطور به راهكارها و تبليغاتي مي پردازد كه با بهره گيري از آن بتوان امامزاده علي صالح را بهتر و برجسته تر معرفي نمود .

 1.       تبليغ وتبيين موقعيت امامزاده :

يكي ازراهكارهايي كه بتوان امامزاده علي صالح(ع) را بهترمعرفي كرد ،تبليغ وتبيين موقعيت ايلام به عنوان محل و مركز تازه كه بايد در برنامه هاي جديد مسافرتي در منطقه غرب كشور گنجانده شود . معرفي پتانسيلهاي جغرافيايي و منطقه اي امامزاده علي صالح(ع)  بطوريكه يكي از اولويت هاي اجراي برنامه هاي گردشگري مذهبي در بخش خصوصي كشور ، امامزاده علي صالح(ع)  باشد .

2.       بهره گيري از نمادها:

و اما همانطور كه گفته شد بهره گيري از نمادها يكي از راههاي مؤثر تبليغات است . پس در تبليغات طوري بر اين نكته تأكيد شود كه مفهومي كه از كلمه امامزاده علي صالح(ع)  به ذهن انتقال مي يابد يادآور سفري معنوي و بيادماندني باشد و به گردشگر گوشزد كند كه امامزاده علي صالح(ع) مكاني جديد ، مطلوب و دلخواه براي گذراندن تعطيلات در مغرب ايران است.

تبليغات خود نيز يك نوع ابزار است پس چه بهتر كه جهت تبليغ نام امامزاده علي صالح(ع) و ماندگار كردن آن استفاده از مفاهيمي چون سفر به سرزمين معنوي، سفر به سرزمين رنگها و سفر به سرزمين طبيعت هاي متنوع خدادادي، به عنوان ابزاري جهت جذب گردشگر و جلب توجه وي به مناطق  تاريخي ، مذهبي ، فرهنگ  و طبيعي امامزاده علي صالح(ع) .

3.       بهره گيري از تجارب مفيد ديگران:

ميتوان يكي از روش هاي مهم جهت تبليغات مناسب را چنين عنوان كرد كه شيوه هاي علمي و عملي تجربه شده ديگران را مطالعه كنيم تا دريابيم كه ديگران چگونه توفيق يافتند . برخي استانها كه شرايطي مشابه از نظر دارابودن پتانسيلهاي گردشگري مذهبي و فرهنگي با استان دارند در زمينه هاي تبليغاتي به خوبي عمل كرده و امتيازاتي دريافت كرده اند كه ميتوان با بهره گيري و مطالعه مناسب آن روشها و راهكارها ، شيوه هاي موفق را در استان پياده كرد .

4.       شركت در نمايشگاهها و بازارهاي گردشگري :

در نمايشگاه هاي بازارهاي هدف، با انديشه و ابتكار، حضور يابيم و نوآوري هاي خود را به نمايش بگذاريم. با تبليغات علمي و اصولي برنامه ريزي شده و هدفمند و استمرار آن و براي جاذبه ها و خدمات گردشگري مذهبي خود جايگاه ويژه اي فراهم كنيم.بالطبع يكي از مكانهاي مهم در امر معرفي و اطلاع رساني گردشگري ، نمايشگاههاي داخلي و خارجي است البته بايد نمايشگاهها و جشنواره هاي گردشگري انتخاب شوند كه شركت در آنها مؤثر باشد تا هزينه ها به هدر نرود.

5.       جلب رضايت گردشگرو بالاخص گردشگر مذهبي:

درعرصه هاي رقابت، پيش از آن كه به كاهش قيمت بيانديشيم، به جلب رضايت گردشگر از نظر كيفيت خدمات بپردازيم و سعي كنيم كه استراتژي جلب و انگيزش را سرلوحه فعاليت بازاريابي خود قرار دهيم.

6.       بهره گيري از كليه امكانات:

از ديگر راهكارهاي كه ميتوان درراستاي بازاريابي جهت امامزاده علي صالح(ع) و جاذبه هاي اطراف آن  بيان كرد بكارگيري علمي وعملي كليه دستگاه ها و اهرم هاي تبليغاتي سنتي و مدرن براساس شرايط روان شناسي و علايق مردم و گردشگران و بهره برداري از كليه امكانات بالقوه داخلي دولتي و خصوصي جهت پيشبرد اهداف بازاريابي و تبليغات گردشگري است .

7.       شناسايي، ارزيابي و طبقه بندي جاذبه هاي امامزاده علي صالح(ع) :

شناسايي، ارزيابي و طبقه بندي جاذبه هاي استان و برنامه ريزي تبليغاتي براساس اطلاعات جمع آوري شده و انجام مطالعات بنيادي از اثرات سه محور تبليغاتي (نوشتاري، شنيداري، ديداري) و نيز شناسايي، ارزيابي و طبقه بندي سلايق و علايق بازارها و كشورهاي هدف و برنامه ريزي بازاريابي بر اساس تحقيقات و تعيين بازارهاي هدف، زيرا كه بازارهاي هدف را بايد با توجه به نوع جاذبه ها، امكانات گردشگري  موجود، اهداف توسعه هر جامعه و ساير عوامل تعيين كرد. يعني موقعيت جغرافيايي بازارها، نحوه دسترسي و طريقه ارتباط از طريق وسايل حمل و نقل مختلف و هزينه مسافرت تا مقصد نيز بايد مورد توجه قرار گيرد. ويژگي هاي مربوط به تركيب جهت و خصوصيات رفتاري گردشگران كه اجزاي تشكيل دهنده بازارها به حساب مي آيند، بايد به نوعي تجزيه و تحليل شود.

8.       داشتن يك استراتژي واحد در امامزاده علي صالح(ع) :

 داشتن يك استراتژي هم انديشي و هم گرايي در استان براي توسعه تبليغات و بازاريابي گردشگري امامزاده علي صالح(ع) در داخل و خارج از كشور كه اين امر  با همكاري كليه ارگانها و شخصيتهاي استان ايلام ميسر خواهد شد . بازارهاي بالقوه اي كه مي توان با توجه به جاذبه ها و امكانات موجود جذب كرد، كه اين امر بايد توسط كارشناسان خبره و باتجربه در اين زمينه تعيين شود.

9.       انتشار اقلام مناسب تبليغات گردشگري :

اما يكي از راهكارهاي مهم در امر تبليغات و بازاريابي استان تهيه و توزيع نشريات تبليغاتي شامل بروشور، پوستر، نقشه، كارت پستال، كتاب و جزوات راهنما در سطح وسيع به طور رايگان در سطح آژانس هاي مسافرتي، تورگردانندگان، نمايشگاه ها، گردشگران و مراكز ايران در خارج از كشور مثل سفارتخانه ها كه با رايزني فرهنگي توزيع شود و همچنين استفاده از تبليغات نوشتاري، ديداري و شنيداري مثل شبكه اينترنتي، اسلايد، فيلم و ديگر اقلام تبليغاتي درمجامع، نمايشگاه ها، سمينارها و همايش هاي تخصصي البته در كنار اين اقدامات نيز تبليغ در مطبوعات، رسانه هاي جمعي، روزنامه ها، مجلات، راديو و تلويزيون و تبليغ در نشريات گردشگري براي جذب تورگردانندگان و دست اندركاران صنعت گردشگري را نيز انجام داد.

نتيجه گيري و پيشنهادات:

 گردشگري مذهبي يكي از شاخصه هاي مهم توريسم به شمار مي رود كه سهم قابل توجهي از فعاليت هاي جهانگردي را شامل مي شود بر اين اساس يكي از شاخصه هاي مهم توريسم كه سهم قابل توجهي از فعاليت هاي جهانگردي را به خود اختصاص مي دهد توريسم مذهبي است

در فرهنگ اسلامى، سياحت به عنوان سير آفاق در برابر سير انفس مورد توجه قرار گرفته است. اسلام به انسان و نيازهاي او نگاه ويژه‌اي دارد و آنچه را كه به واقع زندگي را لذت‌بخش و آسان مي‌كند و در جسم و روح و روان انسان موثر است، به رسميت مي‌شناسد

گردشگري وسيله‌اي است كه افراد را با مذاهب و فرهنگ‌هاي متفاوت به يكديگر پيوند مي‌دهد و به آنها كمك مي‌كند تا همديگر را با وجود تنش‌هاي سياسي و اجتماعى، بهتر درك كنند. از نظر سازمان جهاني جهانگردى، مذهب به عنوان يكي از اصلي‌ترين انگيزه‌هاي سفر شناخته شده است.

استان ايلام به لحاظ موقعيت فرهنگي ـ مذهبيِ خاص ((دروازه عتبات)) توريسم مذهبي جاي رشد و توسعه بسياري در كشور دارد، تنوع مراكز، آثار و ابنيه تاريخي ، توانايي جذب توريسم را دارد و فضاي خاص فرهنگي موجود، توسعه توريسم مذهبي ـ فرهنگي را در آن امكان‌پذير مي‌كند.

يكي از فرصت‌هاي مغتنم در عرصه جذب گردشگر مذهبي ماه مبارك رمضان، آداب و رسوم مرتبط با اين ماه مي باشد ميتوان با ايجاد نمايشگاه قرآن كريم در اين ماه در منطقه و دعوت از قاريان كشوري به آن رونق داد.

اگر به درستي به زير ساختهاي گردشگري توجه شود وتغيراتي هرچند اندك مشاهده شود كساني هستند كه با رغبت مايل به سرمايه گذاري در اين بخش ومنطقه باشنداگر به‌درستي به تبليغ و معرفي بپردازيم، آن دسته از كساني را كه دنبال محيط مناسب و سالم هستند، مي‌توانيم جذب كنيم .مشروط بر اينكه از آنها حمايت شود.گرچه موقعيت استان سبب شده ما را به نوعي دروازه عتبات بدانند، بايد از اين فرصتِ ممتاز بهره‌برداري درستي صورت ‌گيرد؛ با تشكيل كميته‌اي در سازمان ميراث‌فرهنگى، صنايع‌دستي و گردشگرى و حج و زيارت تحت عنوان «كميته گردشگري مذهبى»، برنامه‌اي در اين‌ زمينه براي رونق سفرهاي زيارتي و مذهبي برنامه ريزي درستي صورت گيرد.لزوم توجه به تبليغات درست و صحيح و اطلاع رساني به هنگام ومثبت ميتواند در جذب اين شاخه از گردشگر مهم  و موثر باشد.

بهتر است مسئولان و برنامه‌ريزان استان توجه ويژه‌اي به ظرفيت‌هاي موجود به‌ويژه در بخش زيارتي و مذهبي داشته باشند تا شايد از اين طريق بتوانيم در آينده‌اي نه چندان دور، شاهد رونق صنعت توريسم و جذب توريست زيارتي بيشتري به استان باشيم.

 ماخذ:
1- راجر داس ويل ، مديدرت جهانگردي مباني و راهبر ها ترجمه محمد اعرابي ،داوود ايزدي –، ، ناشر ؛دفتر پژوهش هاي فرهنگي.

2- چاك واي گي با همكاري ادآرد و فايوسولا ،ترجمه علي پارساييان و محمد اعرابي ناشر دفتر پژوهش هاي فرهنگي
3- سازمان جهاني جهانگردي ،ترجمه محمود عبدالله زاده و ويرايش تخصصي نصرالله مستوفي ، برنامه ريزي ملي و منطقه اي جهانگردي ،دفتر پژوهش هاي فرهنگي
4- ماهنامه خبري –تحليلي زمان مقاله شكل هايي از گردشگري ،شماره 44 آذز 80 –

-5كاظم آقاجاني – طرح جامع گردشگري استان ايلام،آرشيو روابط عمومي و امورفرهنگي اجتماعي اداره كل ميراث فرهنگي ،صنايع دستي و گردشگري

6-قاآني ،سيد حسين،گردشگري مذهبي فعاليتي براي رونق گردشگري، روزنامه ايران، شماره 3754 به تاريخ 14/7/86، صفحه 12 (اجتماعي)

7- كلانتري- جوريه، ايجاد جايگاه يك مقصدگردشگري دربازاريابي -،آرشيو سازمان ميراث فرهنگي

(0) نظر
X